m u s a n n e f

İbn Ebi Şeybe

Oruç

 

Sahur Ve İftar Vakitlerinde Yanılmalar Ve Şüphew

 

Gece Olduğunu Zannedip Sahur Yapan

 

9131. İbn Avn'ın bildirdiğine göre Muhammed (b. Sirin) gece olduğunu zannedip sahur yaptı. Daha sonra sabah olduktan sonra sahur yaptığını anladı. Bunun üzerine: "Ben bugün oruç tutmayacağım" dedi.

 

9132. İbn Ebi Necih'in bildirdiğine göre Mucahid'e gece olduğunu zannedip sahur yapan, sonra tan ağardıktan sonra sahur yaptığını anlayan kişi hakkında sorunca; "Orucunu tamamlasın" cevabını verdi.

 

9133. Şu'be der ki: Hakem'e gece olduğunu zannedip sahur yapan adam hakkında sorunca; "Orucunu tamamlar" karşılığını verdi.

 

9134. Said b. Cübeyr der ki: "Kişi tan ağardıktan sonra yemek (sahur) yerse orucuna devam eder ve yerine bir gün kaza eder."

 

9135. Amr'ın bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri) gece olduğunu zannedip sahur yapan adam hakkında "Orucunu tamamlar" dedi.

 

9136. Cabir b. Zeyd der ki: "Orucunu tamamlar."

 

9137. Abdullah (b. Mes’ud): ''Her kim günün evvelinde yerse, günün sonunda da yesin" dedi.

 

 

 

Güneşin Batmış Olduğunu Gören Hakkında

 

9138. Ali b. Hanzala, babasından bildiriyor: Ramazan ayında Ömer b. elHattab'a şahid oldum; ona (iftar etmesi için) içecek yaklaştırıldı. Topluluktan Güneş'in battığını görenler (iftar için) içtiler. Sonra müezzin yüksek bir yere çıkarak: "Ey müminlerin emiri! Vallahi güneş parlamakta, batmamıştır" dedi.

Bunun üzerine H. Ömer iki veya üç kez: ''Allah bizi senin şerrinden korusun! Ey falancalar! Her kim iftar etmişse, yerine (daha sonra) bir gün oruç tutsun. Her kim iftar etmemişse güneş batıncaya kadar orucunu tamamlasın'' dedi.

 

9139. H. Ömer'den bir önceki hadisin benzeri rivayet edilmiştir. Ancak (ravi) Süfyan(-ı SevrıYnin rivayetinde: ''Biz seni çoban olarak göndermedik. Biz seni sadece davet edici olarak gönderdik. Biz içtihat ettik. Bir günü kaza etmek kolaydır" demiştir.

 

9140. Bişr b. Kays'ın bildirdiğine göre Hz. Ömer onlara kaza etmelerini emretmiştir.

 

9141. Esma (binti Ebi Bekr)'in bildirdiğine göre onlar, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) zamanında bulutlu bir günde if tar ettiler. Sonra güneş battı.

(Ravi) Ebu Usame der ki: Hişam'a: "Kaza etmekle emir olundular mı?" diye sorunca; "Bundan kaçış var mı?" cevabını verdi.

 

Tahric: Abd b. Humeyd (1574), Ahmed (6/346), Buhari (1959), Ebu Davud (2351), İbn Mace (1674), İbn Huzeyme (1991), Darakutni (2/204:1) ve Beyhaki (4/217).

 

 

 

9142. Mücahid der ki: "Kaza eder. Çünkü Yüce Allah ''Orucu geceye kadar tamamlayın'' (Bakara Sur. 187) buyurdu.

 

9143. Hz. Ömer'den bu görüşün aynısı rivayet edilmiştir.

 

9144. Eş'as der ki: Hasan(-ı Basri), güneşin battığını görüp if tar eden, sonra da Güneş'in batmadığını anlayan kişi hakkında: "Bir şey gerekmez" derdi.

 

9145. Zeyd b. Vehb anlatıyor: (iftar edilmiş olmalı ki) Hafsa'nın evinden büyük bir bardak çıkarıldı. Fakat hava bulutlu idi. Güneşin battığını zannettiler ve iftar ettiler. Bulutların açılmasını beklemediler. Bir de baktılar ki Güneş batmamış. Bunun üzerine Hz. Ömer: "Biz günaha meyletmedik" dedi.

 

9146. Said b. Katan, babasından bildiriyor: "Ramazan ayında Muaviye'nin yanında if tar ettiler. Sonra güneş ortaya çıktı. Bunun üzerine onlara kaza etmelerini emretti."

 

9147. İbn Cüreyc der ki: Ata'ya: "Ramazan ayında bulutlu bir günde akşam oldu zannederek if tar ettim. Sonra güneş ortaya çıktı. Sadece bu günü kaza edeyim mi, kefaret versem olmaz mı?" diye sorunca; "Olur (kaza et)" cevabını verdi.

 

9148. Ebu ishak anlatıyor: Ziyad b. en-Nadr ile beraber Bizans topraklarını fethetmeye gittik. Ramazan Hilal'ini gördük. Bunun üzerine insanlar oruç tuttu. Onların arasında Abdullah (b. Mes’ud)'un öğrencileri de vardı: Amir b. Sa'd, Sümey', Ebu Abdillah, Ebu Ma'mer ve Ebu Musafi'. Halk, gökyüzünün bulutlu olduğu bir günde iftar ettiler. O sırada biz, Haris ve Huveyris dağları arasındaydık. Ben ise karanlık çökünceye kadar iftar etmedim. Sonra güneş ortaya çıkınca dağın üzerinde onu gördük. Bunun üzerine Ziyad: "Bugüne gelince, ileride biz onu kaza ederiz. Kasıtlı olarak oruçlarımızı açmadık" dedi.

 

9149. Zeyd b. Eslem, kardeşinden, o da babasından bildiriyor: Hz. Ömer, Ramazan ayında if tar etti. Fakat ona: "Henüz güneş batmadı" denildi.

Bunun üzerine Ömer: "Önemli bir şey değiL. Biz (bu hususta) elimizden geleni yaptık" dedi.

 

 

 

Tan'ın Ağarıp Ağarmadığı Hakkında Şüpheye Düşen Hakkında

 

9150. Müslim (b. Sabıh) bildiriyor: Bir adam İbn Abbas'a gelerek ona sahur hakkında sordu. Yanında oturanlardan bir adam ona: "Şüphe etmeyene dek ye" dedi.

Bunun üzerine İbn Abbas o adama: "Bu adam kuşkusuz (yadırgayacağın) bir şey demiyor. (imsak oldu mu olmadı mı) diye kuşkulanacağın vakte kadar ye!" dedi.

 

9151. Avn b. Abdillah bildiriyor: Hz. Ebu Bekr, sahur yaparken iki adam yanına girdi. Adamlardan biri: "Tan ağardı (imsak oldu)"; diğeri ise: "Henüz tan ağarmadı" dedi.

Ebu Bekr ise: "Ye, bu ikisi ihtilafa düştüler" dedi.

 

9152. Hz. Ebu Bekr'den bir önceki hadisin benzeri rivayet edilmiştir.

 

9153. MekhOI bildiriyor: İbn Ömer'i zemzemden bir kova alırken gördüm. Sonra iki adama: "Tan ağardı mı (imsak oldu mu)?" diye sordu. Adamlardan biri: "Hayır"; diğeri ise: "Evet" cevabını verdi. Bunun üzerine İbn Ömer iç(meye devam) etti.

 

9154. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Ufukta genişliğine zuhur eden aydınlığı görünceye kadar sahuru ye(meye devam et)."

 

9155. ikrime der ki: "Aydınlığı şalın yarığı gibi açıkça görünceye kadar ye."

 

9156. Ata (b. Ebi Rabah) der ki: Ümmü Hani'nin evinde Ramazan ayında sahur yapmakta olan İbn Abbas'ın iki kölesi vardı. Kölelerden biri: "Tan ağardı"; diğeri ise: "Henüz ağarmadı" dedi. Bunun üzerine İbn Abbas: "Bana su içirin" dedi.

 

9157. Ebu Cafer (el-Bakır) der ki: "Aydınlık görünene dek ye."

 

9158. Yezid b. Zeyd der ki: Hasan(-ı Basri)'yi işittim; bir adam ona: "Sahur yapıyorum, fakat sabah vaktinin girip girmediğinde tereddüt ediyorum" deyince; "Tereddüt etmeden ye! Vallahisabahta gizlilik yoktur" karşılığını verdi.

 

9159. Hz. Ömer: "Tan ağarması (imsak) hususunda iki adam şüpheye düştüğü zaman, tan ağardığını yakinen anlayıncaya dek yesinler" dedi.

 

9160. Müslim b. Sabıh anlatıyor: Bir adam İbn Abbas'a gelerek: "Sahuru ne zaman bırakayım?" diye sordu. Onun yanında oturan bir adam: "(imsakın girip girmediginden) şüphe edene kadar ye, sonra sahuru bırak" dedi.

Bunun üzerine İbn Abbas: "(imsak oldu mu, olmadı mı) diye şüphe ettiğin sürece yemeye devam et" dedi.

 

9161. Muhammed (b. Sirin): "(Sahurda yemek) kabını önüme koydum. Sonra tan ağarıp ağarmadığına bakmaya başladım (ve bu esnada yemeğe devam ettim)" demiştir.

 

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

 

Tan Ağarmasının Ne Olduğu Hakkında Söylenenler