m u s a n n e f

İbn Ebi Şeybe

Zekat

 

Sığırın Zekatı Ne Kadardır?

 

10013. Abdullah (b. Mes’ud)'un bildirdiğine Peygamberimiz (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyrmuştur: "Otuz sığırda zekat olarak iki yaşına girmiş bir erkek veya dişi sığır, kırk sığırda ise üç yaşına girmiş bir dişi sığır verilir.''

 

Tahric: İbn Ebi Şeybe Müsned (9924), Ahmed (1/411), Tirmizi (622), İbn Mace (1804), Ebu Ya'la (4995=5016) ve İbnu'l-Carud (344).

 

 

 

10014. Mesruk der ki: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Muaz'ı Yemen'e gönderdiği zaman her otuz sığırdan zekat olarak iki yaşına girmiş bir erkek veya bir dişi sığır, her kırk sığır için de üç yaşına girmiş bir dişi sığır almasını emretmiştir. Ayrıca (zımmılerden) ergenlik çağına giren her bir kişi için (vergi olarak) bir dinar veya aynı değerde meafir yapımı giysi almasını buyurmuştur.

 

Tahric: Darimi (1623), Ebu Davud (1570, 1571, 1572), Tirmizi (623), Nesai (2230, 2233), İbn Mace (1803), İbn Huzeyme (2268), İbn Hibban (4886), Hakim (1/398) ve Darakutni (2/102:31).

 

 

 

10015. Şa’bi der ki: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Yemen'deki valisine: "Otuz sığırdan zekat olarak iki yaşına girmiş bir erkek veya dişi sığır, kırk sığırdan ise üç yaşına girmiş bir dişi sığır alınsın" şeklinde bir mektup yazdı.

 

10016. İbrahim (en-Nehai) ve Ebu Vail dediler ki: Peygamberimiz (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Muaz'ı Yemen'e gönderirken, Yemen ahalisinden, her otuz sığırda zekat olarak iki yaşına girmiş bir erkek veya dişi sığır, her kırk sığır için ise üç yaşına girmiş bir dişi sığır alınmasını emretti. Ayrıca (zımmilerden) ergenlik çağına giren her bir kişi için (vergi olarak) bir dinar veya aynı değerde meafir yapımı giysi almasını buyurmuştur.

 

Tahric: Ebu Davud (1570, 1571, 1572, 3033, 3034), Nesai (2230, 2231, 2232), Tirmizi (623), İbn Huzeyme (2268), İbn Hibban (4886), Hakim (1/398) ve Beyhaki (4/98,9/193).

 

 

 

10017. Hz. Ali der ki: ''Sığırlar otuza ulaştığı zaman zekat olarak bir yaşını doldurmuş bir erkek veya dişi sığır, kırka ulaştığı zaman da iki yaşını doldurmuş bir dişi sığır verilir. Sığır sayısı arttıkça da zekat olarak alınacak sığırın yaşı yükselir."

 

10018. Nafi der ki: Bana Muaz'ın: ''Otuz sığırda zekat olarak iki yaşına girmiş bir erkek sığır, kırk sığır içinse bir sığır verilir" dediği ulaştı.

 

10019. İbrahim (en-Nehai) der ki: ''Otuz sığırda iki yaşına girmiş bir dişi veya erkek buzağı, kırk sığırda ise üç yaşına girmiş bir dişi sığır verilir."

 

10020. Şehr der ki: ''Merada beslenen sığırlarda, her otuz sığırda zekat olarak iki yaşına girmiş bir erkek sığır, her kırk sığır için de üç yaşına girmiş bir dişi sığır verilir."

 

10021. İbrahim(-i Nehai) ile Şa’bi der ki: ''Her otuz sığırda zekat olarak iki yaşına girmiş bir erkek veya dişi sığır, her kırk sığır için de üç yaşına girmiş bir dişi sığır verilir."

 

10022. ikrime b. Halid der ki: Akka'nın zekatlarını toplamakla görevlendirildim.

Orada, Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) zamanında zekat memurluğu yapan bazı yaşlı kimselerle karşılaştım. Ancak sığırlardan zekat olarak ne almam gerektiği konusunda ihtilafa düştüler. Kimisi, develerde olduğu gibi al, derken kimisi: "Her otuz sığırda iki yaşına girmiş bir erkek sığır al" dedi. Kimisi de: "Her kırk sığır için üç yaşına girmiş bir dişi sığır al" dedi.

 

10023. Şa’bi der ki: "Her otuz sığırda zekat olarak iki yaşına girmiş bir erkek veya dişi sığır, her kırk sığır için de üç yaşına girmiş bir dişi sığır verilir."

 

10024. Mekhul der ki: "Sığır sayısı otuza ulaştığı zaman zekat olarak iki yaşına girmiş bir erkek veya dişi sığır, kırk taneye ulaştığı zaman ise üç yaşına girmiş bir dişi sığır verilir."

 

10025. İbn Tavus, babasından naklediyor: "Her otuz sığırda zekat olarak iki yaşına girmiş bir erkek veya dişi sığır, her kırk sığır için de bir dişi sığır verilir."

 

10026. Salih b. Dinar'ın bildirdiğine göre Ömer b. Abdilazız, Osman b.

Muhammed b. Ebi Süveyd'e bir mektup yazarak her otuz sığır için zekat olarak iki yaşına girmiş bir dişi sığır, her kırk sığır için de bir sığır almasını söyledi. Bundan başka da bir şey demedi.

 

10027. Şu'be der ki: Hakem ile Hammad'a sığırların zekatını sorduğumda: "Her otuz sığırda zekat olarak iki yaşına girmiş bir erkek veya dişi sığır, her kırk sığır için de üç yaşına girmiş bir dişi sığır verilir" dediler.

 

10028. İbn Cüreyc der ki: Amr'ın bana bildirdiğine göre Osman b. ez-Zübeyr b.

Ebi Avf ve başkaları, her elli sığırdan zekat olarak bir sığır alırlardı.

 

10029. Süleyman b. Musa der ki: "Sığır sayısı otuza ulaştığı zaman kırka kadar zekat olarak iki yaşına girmiş bir erkek veya dişi sığır, kırk taneye ulaştığı zaman ise üç yaşına girmiş bir dişi sığır verilir."

 

10030. Muhammed b. Yahya b. Habban der ki: Ömer b. Abdilazız'in yüzüğünü (mührünü) elinde taşıyan Nuaym b. Selame'nin bana bildirdiğine göre bir defasında Ömer b. Abdilaziz bir sahifenin getirilmesini istedi. Bu sahifenin, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Muaz'a yazmış olduğu mektup olduğunu söyleyenler de vardir." Nuaym şöyle devam etti: Getirilen sahife okunduğunda ben de oradaydım. içinde: "Her otuz sığırda zekat olarak iki yaşına girmiş bir erkek veya dişi sığır (ceze'a), her kırk sığır için de üç yaşına girmiş bir dişi sığır verilir" yazılıydı. Ömer'e: "(Otuz sığırda) henüz dişi değişmemiş genç buzağı mı?" diye sorduğumda, Ömer: "Hayır, iki yaşına girmiş buzağı" karşılığını verdi.

 

 

 

Sığırların Otuzdan Az Olması Halinde Zekatının Olmayacağını Söyleyenler

 

10031. Mekhul der ki: "Otuzdan az olan sığırda zekat yoktur.''

 

10032. Süleyman b. Musa der ki: "Otuzdan az olan sığırda zekat olarak bir şey yoktur.''

 

10033. Hz. Ali der ki: "Otuzdan az olan sığırda zekat olarak bir şey yoktur.''

 

10034. Ebu Said el-Hudri der ki: "Otuzdan az olan sığırda zekat olarak bir şey yoktur."

 

 

 

Farz Olan Miktardaki Fazlalıklarda (Küsuratlarda) Zekat

 

10035. Hakem der ki: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Muaz'ı (Yemen'e) gönderdi ve her otuz sığır için zekat olarak iki yaşına girmiş bir erkek veya dişi sığır, her kırk sığır içinse üç yaşına girmiş bir dişi sığır almasını emretti. (Yemen'de) Muaz'a farz olan miktardaki fazlalıkların (küsuratların) zekatının ne olacağını sorduklarında, bunu Peygamberimize (Sallallahu aleyhi ve Sellem) sormadan bir şey almayacağını söyledi. Resulullah'a (Sallallahu aleyhi ve Sellem) sorunca da: "Onlar için bir şeyalma" buyurdu.1

 

10036. Muaz der ki: "iki farz arasındaki hayvanlar (evkas) için zekat olarak bir şeyalınmaz."

 

10037. Şa’bi der ki: "iki farz arasındaki hayvanlar (küsuratlar) için zekat olarak bir şey alınmaz."

 

Tahric: Malik (1/259:24), Abdurrezzak (6848, 6856, 6894), Ebu Ubeyd, el-Garıb (4/141) ve el-Emval (1021), İbn Zenceveyh, Emval (1463, 1465, 1466), Ahmed (5/240) ve Taberani, el-Kebir (20/249).

 

 

 

10038. Hz. Ali der ki: "Kırk sığırda zekat olarak üç yaşına girmiş bir dişi sığır, otuz sığırda ise iki yaşına girmiş bir erkek sığır alnır. Bu iki sayı arasındaki küsuratlar için ise bir şey alınmaz.''

 

10039. Şu'be der ki: Hakem ile Hammad'a sığır sayısının elli olması halinde bunun zekatının ne olacağını sorduğumda, Hakem: "Elli sığır için zekat olarak üç yaşına girmiş bir dişi sığır verilir" dedi. Hammad ise: "Kırk sığırdan alınan miktara nazaran bir hesap yapılıp zekatı alınır" cevabını verdi.

 

10040. İbrahim (en-Nehai) der ki: "Sığır sahibi, zekatı gerektiren farzın üstündeki miktarla da sorumlu tutulur."

 

10041. Mekhul der ki: "Farz olan miktar dışındaki küsuratların zekatı (farz olan miktara nazaran) hesap edilerek alınır."

 

10042. İbn Şihab der ki: 'Telif (ziyadelerin benzerlerine katılmasıyla malın nisaba ulaşması) olması dışında, farz olan miktar dışındaki küsuratların zekatı yoktur."

 

 

 

Tebi' Nedir?

 

10043. Şa'bi' der ki: "Tebi', boynuzları ve kulakları tamamlanan erkek sığırdır.

Müsin ise üzerinden iki yıl veya daha fazla geçen sığırdır."

 

 

 

Saime Sürüsü Kaç Hayvandan Oluşur?

 

10044. Halid el-Hazza der ki: Ebu Kılabe'ye: "Saime (denilen sürü) kaç hayvandan oluşmaktadır" diye sorduğumda: "Yüz taneden" karşılığını verdi.

 

 

 

Saime Olan Hayvanlarda ''Zekat Yoktur'' Diyenler

 

10045. İbrahim (en-Nehai) der ki: "Develerinı sığırların ve koyunların dişileri dışında, saime olan hayvanların zekatı yoktur."

 

 

 

Avamilden Olan Sığırda Zekatın Olmadığını Söyleyenler

 

10046. Hz. Ali der ki: "Avamilden olan sığırda zekat yoktur."

 

Tahric: Darakutni (2/103) ve Beyhaki (4/116).

 

 

 

10047. Tavus der ki: Mu'az, avamilden olan sığırdan zekat almazdı.

 

10048. İbrahim(-i Nehai) ile Mücahid der ki: "Avamilden olan sığırda zekat yoktur."

 

10049. Hakem'in bildirdiğine göre Ömer b. Abdilaziz: "Avamilden olan sığırda zekat yoktur" demiştir.

 

10050. Said b. Cübeyr der ki: ''Binek olarak kullanılan develer ile yük için kullanılan öküzlerde zekat yoktur.''

 

10051. Tavus der ki: ''Merada beslenmiş olması durumu dışında, avamilden olan sığırda zekat yoktur. Aynı durum develer iç!n de geçerlidir.''

 

10052. Şehr (b. Havşeb) der ki: ''Avamilden olan sığırda zekat yoktur;'

 

10053. Şa'bi der ki: ''Avamilden olan sığırda zekat yoktur.''

 

10054. Dahhak der ki: ''Avamilden olan sığırda, aynı şekilde su taşımakta ve cihada giderken binek olarak kullanılan hayvanda zekat yoktur.''

 

10055. Cabir der ki: "Sürek işinde kullanılan hayvanda zekat yoktur.''

 

10056. İbn Cüreyc der ki: Ata'ya: ''Yük taşıma ve sürek işinde kullanılan hayvanda zekat var mıdır?" diye sorduğumda: "Hayır'' cevabını verdi.

Ravi der ki: Amr b. Dinar da: "Bu konuda biz de aynı şeyi işittik'' demiştir.

 

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

 

Koyunda Nisab Miktarı ve Zekatinin Ne Kadar Olduğu