m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe

Alışveriş

''Altın Altınla, Gümüş Gümüşle Değiştirilebilir'' Diyenler

22928. Hz. Ömer Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu nakleder: "Altını altınla değiştirmek (eşit olsalar bile) faizdir. Ancak iki taraf ta peşin olarak verirse bir sakınca yoktur. Gümüşü gümüşle değiştirmek (eşit olsalar bile) faizdir. Ancak iki taraf ta peşin olarak verirse bir sakınca yoktur. Arpayı arpayla değiştirmek (eşit olsalar bile) faizdir. Ancak iki taraf ta peşin olarak verirse bir sakınca yoktur. Hurmayı hurmayla değiştirmek (eşit olsalar bile) faizdir. Ancak iki taraf ta peşin olarak verirse bir sakınca yoktur.''

Tahric: Malik (2/636:38), Ahmed (1/24,35,45), Buhari (2134, 2174), Müslim (3/1210:80 öncesi), Ebu Davud (3341), İbn Mace (2253, 2259 muhtasar olarak müelliften) ve Nesai (6150).

22929. Ebu'I-Eş'as der ki: Başımızda Muaviye varken bir gazvedeydik ve altın ve gümüş ele geçirdik. Muaviye, bir adama bu altın ve gümüşleri devletten alacakları maaşları karşılığında satmasını emredince, insanlar bunları almak için koşuştu. Ubade kalkıp onları bundan alıkoyunca aldıklarını iade ettiler. Bir adam gidip Muaviye'ye şikayette bulununca, Muaviye halka hitab etmek için kalktı ve şöyle dedi: "Bazılarına ne oluyor da Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) adına hadis isnad edip bizim duymadığımız şeyi söyleyerek yalan söylüyorlar." Bunun üzerine Ubade kalkıp: "Vallahi! Muaviye hoşlanmasa da Resulullah'tan (Sallallahu aleyhi ve Sellem) hadis söyleyeceğiz. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: ''Altını altın, gümüşü gümüş, arpayı arpa, hurmayı hurma, tuzu tuz karşılığında, sadece misli misline tartısı ve ölçeği denk olduğu sürece değiştirin'' buyurdu" dedi.

Tahric: Müslim (3/1210:80 kıssayla birlikte uzun olarak), Ebu Davud (3342), Tirmizi (1240, "hasen sahih"), Nesai (6157) ve İbn Mace (2254). Ayrıca 22937, 22938'e bakın.

22930. Ebu Said der ki: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) aramızda, bir kısmı diğerinden daha güzelolan farklı kalitede hurmayı paylaştırdı. Biz, aramızda hurmaları farklı ölçüde değiştirmeye başlayınca Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) böyle yapmamızı yasakladı ve aynı ölçekle değiştirebileceğimizi söyledi.

Tahric: Ahmed (3/81), Ebu Ya'la (995=999), Buhari (2080), Müslim (3/1216:98), Nesai (6147, 6148) ve İbn Mace (2256).

22931. Ebu Said'in bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: "Dinarı dinar, dirhemi dirhem karşılığında aralarında fazlalık olmadan değiştirebilirsiniz. Peşin olan veresiye olanla da değiştirilemez."

Tahric: Malik (2/632:35), Ahmed (3/4, 51, 53, 61, 73), Buhari (2177, 2178), Müslim (3/1209:77 öncesi; 3/1208:75 ve sonrası), Tirmizi (1241) ve Nesai (6162, 6163).

22932. Nafi, Ebu Said'den Resulullah'tan (Sallallahu aleyhi ve Sellem) yukarıdakinin aynısını rivayette bulundu.

Tahric: Nesai (6163).

22933. Ebu Said, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu nakleder: "Bir dirhem iki dirhemle, bir sa iki sa ile değiştirilemez. Dinar dinarla, dirhem de dirhemle değiştirilir."

Tahric: Ahmed (3/49, 50, 51), Buhari (2080), Müslim (3/1216: 98), Nesai (6147, 6148) ve İbn Mace (2256).

22934. Ebu Hureyre'nin bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: "Gümüş gümüşle aynı ağırlık ve ölçekte, altın altınla aynı ağırlık ve ölçekte değiştirilir, verilen fazlalık faizdir. Meyvenin salahı belli olmadıkça (olgunlaşmadıkça) da satılamaz.''

Tahric: Ahmed (2/262 müellifin isnadıyla) ve Müslim (3/1168:58; 3/1212:84).

22935-6. Ebu Dihkane bildiriyor: Abdullah b. Ömer'in yanında otururken şöyle anlattı: Resulullah'a (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bir misafir gelince, Bilal'e, "Bize yemek getir!" dedi. Bilal iki sa hurma alıp giderek onu bir sa güzel hurma ile değiştirdi. O zaman Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) yanında bulunan hurmalar değersizdi. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Bilal'in getirdiği hurmaları beğenip: "Bu hurma nereden?" diye sordu. Bilal, iki sa hurmayı bir sa ile değiştirdiğini söyleyince, Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Hurmamızı bize geri getir" dedi.

Tahric: Ahmed (2/21,144), Ebu Ya'la (5684= 5710, müellifin isnadıyla) ve Abd b. Humeyd (825).

22937. Ubade b. es-Samit'in bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: "Altını altın, gümüşü gümüş, arpayı arpa, tuzu tuz karşılığında, sadece misli misline tartısı ve ölçeği denk olduğu sürece ve peşin olarak değiştirin. Değiştirdiğiniz şeyin cinsi ayrı olduğu takdirde peşin olduktan sonra dilediğiniz gibi değiştirin.''

22938. Ubade b. es-Samit, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu nakleder: "Altını aynı ağırlıktaki altınla, gümüşü aynı ağırlıktaki gümüşle değiştirebilirsiniz.'' (Ubade der ki): "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bunları söylerken tuzun bile aynı ağırlıktaki tuzla değiştirilebileceğini söyledi." Ubade ekledi: "Vallahi! Muaviye'nin olduğu bir bölgede bulunmama aldırış etmem.''

Tahric: Ahmed (5/319), Nesai (6159) ve Tahavi (4/67).

22939. Ebu Said el-Hud rı, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu nakleder: "Altını altın, gümüşü gümüş, buğdayı buğday, arpayı arpa, hurmayı hurma, tuzu tuz ile peşin olarak, misli misline değiştiriniz. Kim fazla verir veya fazla alırsa faiz almış veya vermiş olur. Bu konuda alan ile veren aynıdır.''

Tahric: Ahmed (3/97, 49-50, 66), Müslim (3/1211:82 ve sonrası; müelliften), Beyhaki (5/278, müellifin tarikiyle) ve Nesai (6158).

22940. Abdullah b. Ömer, Hz. Ömer'in şöyle dediğini nakleder: "Ey insanlar! Bir dinarı iki dinarla değiştirmeyiniz. Bir dirhemi iki dirhemle de değiştirmeyiniz. Sizin için rema'dan korkarım." Oradakiler: "Rema nedir?" diye sorunca ise, "Sizin faiz dediğiniz şeydir" karşılığını verdi.

22941. Müslim b. Nuzeyr es-Sa'dı der ki: Hz. Ali'ye bir dirhemi iki dirhemle değiştirmenin hükmü sorulunca, "Bu, acele olan faizdir" karşılığını verdi.

22942. Mücahid, Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ashabından on dört kişinin şöyle dediğini nakleder: "Altını altınla, gümüşü gümüşle değiştirirken fazlalıktan sakınınız." Bu sözü söyleyenler arasında Hz. Ebu Bekr, Hz. Ömer, Hz. Osman, Hz. Ali, Sa'd, Talha ve Zübeyr de vardır.

22943. Zeyd b. Cübeyr bildiriyor: Bir adam İbn Ömer'e altın ve gümüşü (birbiriyle değiştirmeyi) sorunca, İbn Ömer: "Altın altınla, gümüş gümüşle aynı ağırlıkta olmak üzere değiştirilebilir" dedi.

22944. Hz. Ömer der ki: "Bir dirhemi iki dirhemle değiştirmeyiniz. Çünkü bu acele olan faizdir."

22945. Abdurrahman b. Ebi Bekre, babasının şöyle dediğini nakleder:

"Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) altını altınla, gümüşü gümüşle sadece misli misline değiştirmemizi emretti. Altını gümüşle ve gümüşü altınla dilediğimiz gibi değiştirebileceğimizi söyledi."

Tahric: Ahmed (5/38,49), Buhari (2182), Müslim (3/1213:88) ve Nesai6170).

22946. Hz. Ebu Bekr, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu nakleder: "Altını altınla misli misline değiştirin. Gümüşü gümüşle misli misline değiştirin. Değiştirirken fazla veren ve fazla alan cehennemdedir."

Tahric: Abdurrezzak, Musannef (14569), İbn Ebi Şeybe, Müsned (1369/3), Ebu Bekr el-Mervezi Müsned Ebi Bekr es-Sıddik (81, 85 müelliften), Abd b. Humeyd (6, müellifin isnadıyla uzun metinle), Ebu Ya'la (51= 55) ve Bezzar (45).

22947. Ebu'I-Minhal der ki: Bera b. Azib ile Zeyd b. Erkam'a (altın / gümüş) para bozdurmayı sordum. ikisi de, "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) gümüşü altın karşılığı borca satmayı yasakladı" dediler.

Tahric: Ahmed (4/368,289), Buhari (2180, 2181), Müslim (3/1212: 86, 87) ve Nesai (6169).

22948. Meleke binti Hani der ki: Yanımda iki gümüş bilezikle Hz. Aişe'nin yanına girdim ve: "Ey müminlerin annesi! Bunları dirhem karşılığı satayım mı?" diye sordum. Hz. Aişe: "Hayır, gümüşü gümüşle aynı ağırlıkta olmak üzere satabilirsin" karşılığını verdi.

22949. Abdulazız b. Hakım bildiriyor: İbn Ömer'e Basra ahalisinden bir adam gelip: "Küçük dirhemleri bozdurup büyük dirhemler alan bir topluluğun yanından geliyorum" deyince, İbn Ömer: "Verdiğinizle aldığınız arasında ölçü bakımından fazlalık oluyor mu?" diye sordu. Adam: "Evet" cevabını verince, İbn Ömer: "Böyle yapmamanız gerekir. Ancak misli misline değiştirebilirsiniz" dedi.

''Bir Şeyi Bozdurduğunda, Ödenmemiş Bir Şey Varken Oradan Ayrılma" Diyenler

22950. İbn Ömer der ki: Ben altını gümüşle, gümÜşü de altınla değiştirirdim. Resulullah'a (Sallallahu aleyhi ve Sellem) gidip bunun hükmünü sorduğumda şöyle buyurdu: "Bunları değiştirdiğin zaman senin ile (alışveriş ettiğin) arkadaşın arasında (alınıp, verilenden ötürü) bir karışıklık (yani ödenmemiş bir şey) varken sakın ondan ayrılma."

Tahric: Ahmed (2/33, 59, 83, 89, 101, 139, 154), Ebu Davud (3347, 3348), Tirmizi (1242), Nesai (6175, 6180, 6181; müellifin isnadıyla) ve İbn Mace (2262).

22951. İbn Ömer der ki: "Dinarı (altını) bozdurduğun zaman parasını almadan kalkma."

22952. Hz. Ömer der ki: "Paranı bozdurduğunda, hakkını vermek için bir deve sağımlığı kadar beklemeni istese bile bekleme."

22953. Ebu Kılabe bildiriyor: Talha, tartıyla dinar (altın) bozdurmak isteyince, Hz. Ömer, hakkını tam almadan oradan ayrılmamasını istedi."

22954. Usame'nin bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: "Faiz, ancak veresiyede bulunur."

Tahric: İbn Ebi Şeybe Müsned (146 bu isnadla), Müslim (3/1218:102, 103, 104; müelliften), Buhari (2179), Nesai (6172, 6173, 6174) ve İbn Mace (2257).

22955. Hasan(-ı Basri) ile İbn Sirin: "Altını gümüş ile değiştirdiğinde, aranızda bir şart bırakıp, peşin olarak değiştirdiğin şeyi almadan oradan ayrılma" dediler.

22956. Ukbe Ebu'l-Ahdar bildiriyor: İbn Ömer'e, veresiye olarak satılan altının hükmü sorulunca şöyle karşılık verdi: "Ömer b. el-Hattab'ın bu minberde, kendisine aynı soru sorulduğunda şöyle dediğini duydum: "Veresiye olan her saat faizdir."

22957. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Aralarındaki alışverişte iki tarafın da teslim işi tamamlanmadan ayrılamazlar."

22958. (Kadı) Şureyh der ki: "Para bozdurmada en çok sevdiğim şey, iki tarafın da ayrılırken aralarında alacak verecek kalmamasıdır,"

Altın ve Gümüşü Bozdurmayı Kerih Görenler

22959. Habıb b. Şehıd bildiriyor: Budeyl el-Ukeyli, yanında bir adamla İbn Sirin'e gelip: "Bu, sana altın ve gümüş bozdurmanın hükmünü soruyor" dedi. İbn Sirin, "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem), Hz. Ebu Bekr, Hz. Ömer ve Hz. Osman bunu yasakladı" dedi.

22960. Said b. el-Müseyyeb der ki: "Hz. Ali ve Hz. Osman, altın ve gümüş bozdurmayı yasakladılar."

22961. Ebu Umame der ki: "Altın ve gümüş bozdurmak faizdir."

22962. Yahya et-Tavil der ki: Hz. Ali'ye altın ve gümüş bozdurmanın hükmü sorulunca, "Bu acele olan faizdir" dedi.

22963. Ebu'l-Aliye der ki: "Eğer susuz bir şekilde sarrafın evine uğrasam, ondan su istemem."

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

Malı Olan Köleyi veya Meyvesi Olan Ağaçları Satın Almak