m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe

Alışveriş

Yiyecek Stoklanması Hakkında

20760. Ebu Umame'nin bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) yiyeceklerin stoklanmasını yasaklamıştır.

Tahric: Taberani (8/7776) ile Müsnedu'ş-Şamiyyzn (595) ve Hakim (2/11).

20761. Ensar'ın azatlısı olan Ebu Sa'd'in bildirdiğine göre Osman b. Aftan stok yapmayı yasaklamıştır.

20762. Ma'mer b. Nadle el-Adevı'nin bildirdiğine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuştur: ''Mal stokunu ancak günahlara batmış kişiler yapar."

Tahric: Ahmed (3/453, 6/400), Müslim (3/1227, 1228: 129, 130), Ebu Davud (3440), Tirmizi (1267) ve İbn Mace (2154).

20763. İbn Ömer: "Stok yapmak günahtır" demiştir.

20764. Hz. Ömer: "Kişi yiyecek stoku yaptıktan sonra sermayesinin ve karının tümünü sadaka olarak verse dahi yaptığı stokun kefareti olamaz" demiştir.

20765. Hakem (b. Uteybe) der ki: "Hz. Ali'ye, bir adamın yüzbin dirhemlik yiyecek stoku yaptığı haber verilince bu malın yakılmasını emretti."

20766. Hubeyş der ki: "Hz. Ali, Irak bölgesinde stok olarak ayırdığım harmanları yaktırdı. Bıraksaydı Kufe'deki tüm gelirler kadar bir karım olacaktı."

20767. Abdullah b. Amr der ki: "Stokçuluğu ancak günahkar ve azgın kişiler yapar."

20768. Hz. Ali der ki: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şehirde mal stoku yapmayı yasakladı."

Tahric: İbn Adiy Kamil (3/995) ve Haris b. Usame (427).

20769. İbn Ömer'in bildirdiğine göre Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuştur: "Her kim kırk gün boyunca yiyecek stoku yaparsa o Allah'tan, Allah da ondan beri olur. Bir mahallede bir kişi dahi aç kalsa Yüce Allah o mahalle sakinlerinden beri olur.''

Tahric: Haris b. Ebi Usame (426), Ahmed (2/33), Ebu Ya'la (5720, 5746), Taberani (8421), Bezzar (1311) ve Hakim (2/11, 12).

Kişinin, Birine Bir Giysi Verip: ''En Az Şu Kadara Sat, Üstü Senindir" Demesi

20770. Ata'nın bildirdiğine göre İbn Abbas, kişinin birine bir giysi verip: "En az şu kadara sat, üstü senin olsun" demesi ile yapılan satışta bir sakınca görmezdi.

20771. Yunus'un bildirdiğine göre İbn Sirin de böylesi bir satışta bir sakınca görmezdi.

20772. Eba'I-Mutarrif, babasından, o da dedesinden bildiriyor: (Kadı) Şurayh, kişinin birine bir giysi verip: "En az şu kadara sat, üstü senin olsun" demesi ile yapılan satışta bir sakınca görmezdi.

20773. Cabir'in bildirdiğine göre Amir(-i Şa'bi) de böylesi bir satışta sakınca görmezdi.

20774. Zühri der ki: Kişinin, birine bir mal verip: "En az şu kadara sat, üstü senin (veya ikimizin) olsun" demesi ile yapılan satışta bir sakıncası yoktur.

20775. Hasan b. Salih, bir adamdan naklen bildiriyor: Hakem, kişinin birine bir giysi verip: "En az şu kadara sat, üstü senin (veya ikimizin) olsun" demesi ile yapılan satışta bir sakınca görmezdi.

20776. Muğire ile Yunus'un bildirdiğine göre İbrahim(-i Nehai) ile Hasan(-ı Basri) böylesi bir satışı mekruh görürlerdi.

20777. Müsenna bildiriyor: "Ata böylesi bir satışta bir sakınca görmezdi. Tavus ise satıcıya verilecek ücret netleştirilmedikten sonra böylesi bir satışı mekruh görürdü."

20778. Abdülmelik'in bildirdiğine göre Ata (b. Ebi Rabah), kişinin birine bir giysi verip: "En az şu kadara sat, üstü senin olsun" demesi konusunda şöyle demiştir: "Satış peşin yapılacaksa bir sakıncası olmaz. Ancak veresiye alacaksa böylesi bir satışta hayır yoktur."

Yapılan Masrafların Sermayeden Sayılması

20779. ibrahim'in bildirdiğine göre İbn Mes’ud, yapılan masraflara da kar almamak şartı ile kişinin on'a aldığı bir malı oniki'ye satmasında bir sakınca görmezdi.

20780. Katade'nin bildirdiğine göre Said b. el-Müseyyeb, kişinin bir malı karlı bir şekilde satacağı zaman yaptığı masraflar için de kar almasını mekruh görürdü.

20781. Katade'nin bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri), yapılan masraflar için de kar alınmasında bir sakınca görmezdi.

20782. Eyyub'un bildirdiğine göre Muhammed (b. Sirin), yapılan masraflar için de kar alınmasında bir sakınca görmezdi.

20783. İbn Sirin der ki: "Kişinin, bir malı satarken o mal için yaptığı masrafları da sermayeden saymasında bir sakınca yoktur."

20784. Abdurrahman b. Aclan der ki: İbrahim(-i Nehai)'ye: "Bazen bir kumaşı aldığımızda satarken onun ağartılma ve taşıma ücretlerini de hesaplayıp bir kar belirliyoruz" dediğimde: "Bir sakıncası yoktur" karşılığını verdi.

20785. Hanzale'nin bildirdiğine göre Tavus'a, kişinin satın aldığı kumaşı satarken taşıma ücreti için de kar alıp alamayacağı sorulunca: "Müşteriye bu konuda gerekli açıklamayı yaparsa alabilir" demiştir.

20786. Abdülmelik'in bildirdiğine göre Ata (b. Ebi Rabah)'a: "Kişi bir malı satarken taşınması için koyduğu masraf için de kar alabilir mi?" diye sorulunca: "Malı kendi beldesinde satacaksa, isterse mal için yaptığı masraflar için de kar alabilir. Ancak malı başka bir beldede satacaksa yapacağı masraflar için kar alamaz" karşılığını verdi.

Kişinin Satın Aldığı Bir Malı Sonradan Pahalı Bulup Yanında Bir Meblağ da Ödeyerek Geri Vermesi

20787. İbn Abbas der ki: "Böylesi bir geri döndürme batıldır."

20788. Amir(-i Şa'bi) der ki: "Böylesi bir durumda sattığın malı geri alırken yanında artı bir para alma."

20789. Muğire der ki: ibrahim(-i Nehai)'ye: "Adamın biri birinden bir koyun satın aldı. Aldıktan hemen sonra beğenmeyip geri döndürmek istedi. Satıcıya: "Bunu benden geri al" deyince, satıcı: "Yanında bir dirhem vermezsen geri almam" karşılığını verdi. Bu konuda ne dersin?" diye sorduğumda, satıcının bu talebinden hoşlanmadı.

20790. İbrahim bildiriyor: Alkame adamın birine bir binek hayvanı sattı.

Müşteri hayvanı yanında birkaç dirhem de vererek geri döndürmek isteyince, Alkame: "Hayvan bizimdir, alırız. Ancak senin vereceğin o dirhemlerdeki hakkımız ne ki?" dedi.

20791. İbrahim'in bildirdiğine göre Esved (b. Yezid), böylesi bir durumda kişinin satın aldığı malı yanında para vererek geri döndürmesini mekruh görmüştür.

20792. Ebu Ma'bed der ki: Adamın biri bir ev veya bir gayri menkul satın aldı.

Sonradan geri vermek istedi, ancak satıcı geri almak istemedi. Müşteri aldığı malın yanında on veya yirmi dirhem vermeyi teklif edince satıcı satış akdini feshetmeyi kabul etti. Bu durum Cabir b. Zeyd'e sorulunca bir sakıncası olmadığını ifade etti.

20793. Şeybani'nin bildirdiğine göre Şa’bi, böylesi bir durumda kişinin satın aldığı malı yanında para vererek geri vermesini mekruh görmüştür.

20794. Usame b. Zeyd der ki: Adamın biri birinden bir deve satın aldı. Ancak sonradan pişman oldu ve deveyi yanında sekiz dirhem de vererek satıcıya geri döndürmek istedi. Bu durum Said b. el-Müseyyeb'e sorulunca: "Bir sakıncası yoktur. Zira riba (faiz) ölçülüp tartılabilen yiyecek ve içeceklerde olur" dedi.

20795. İbn Sirin der ki: iki adam Şureyh'in huzuruna çıkıp bir satış konusunda kendi aralarında tartışıp konuştular. Sonrasında içlerinden biri: "Siz de şahit olun, bu adamdan devemi otuz dirhemle birlikte geri almayı kabul ediyorum" dedi. (Kadı) Şureyh adamın dediğini duyunca sustu ve bir şey demedi. Şayet bunda bir sakınca görseydi susmaz itiraz ederdi.

20796. Yezid'in bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri) ile İbn Sirin, müşteri aldığı fiyatı sonradan yüksek bulması halinde bu şekilde geri vermesinde bir sakınca görmezlerdi.

20797. Mücahid'in bildirdiğine göre İbn Ömer, satın aldığı bir deveyi yanında para vererek geri döndürmek isteyen kişi hakında: "Bir sakıncası yoktur" demiştir.

20798. Yezid b. İbrahim'in bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri) ile İbn Sirin, satın aldığı bir malı sonradan pahalı bulup geri vermek isteyen kişi hakkında: "Yanında para da vererek geri vermesinde bir sakınca olmaz" demişlerdir.

20799. İbrahim(-i Nehai) der ki: ''Alınan eşyada bir değişiklik olmuşsa (yanında para da vererek) geri döndürmesinde bir sakınca olmaz."

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

Bir Kölenin iki köle, Bir Devenin iki Deve Karşılığında Satılması