|
m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe |
Edeb |
Haya (Utanma) Hakkında
Söylenenler
25848. Ebu Hureyre,
Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "İman altmış küsur
şubedir" veya "Yetmiş küsur şubedir. Onun en üstünü ''La ilahe
illallah'' sözüdür; en aşağısı ise, yoldan (geçenleri) rahatsız eden şeyleri
kaldırmaktır. Haya da imandan bir şubedir" buyurduğunu bildiriyor.
Tahric: Nesai (11736,
11735), İbn Mace (57, müellifin isnadının aynısıyla), Buhari (9), Müslim (1/
63: 58), Ebu Davud (4643) ve Tirmizi (2614) rivayet ettiler.
25849. İbn Ömer der ki:
Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) haya (utanma duygusu) hakkında
kardeşine nasihat eden birini görünce: "Haya, imandandır" buyurdu,
Tahric: Malik (2/905:10),
Ahmed (2/9), Buhari (24), Müslim (1/63:59), Tirmizi (2615 "hasen
sahih"), Ebu Davud (4762), Nesai (11764), İbn Mace (58) ve Ebu Ya'la
(5401= 5424,5423=5487
25850. Ebu Hureyre,
Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu bildiriyor:
"Haya (utanma duygusu), imandan bir şubedir."
Tahric: İbn Mace (57)
müelliften; Nesai (11737). Tahridnin tamamı için daha önce geçen 25848. hadise
bakın.
25851. Asar oğullarından
Eşecc der ki: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem):
"Sende Allah'ın
sevdiği iki huy vardır" buyurunca ben: "Onlar nedir?" diye
sordum. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Hilm ve haya"
buyurdu. Ben:
"Bunlar bende
önceden mi vardı, yoksa sonradan mı oluştu?" diye sorunca, Resulullah
(Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Hayır; onlar sende önceden vardı"
dedi. Bunun üzerine ben: "Beni, sevdiği iki huyla yoğuran Allah'a hamd
olsun" dedim.
Tahric: Ahmed (4/205,
206), Buhari, Halk Ef'alu'l-İbad (151, 150, 152); el-Edebu'l-Müfred (574),
Nesai (7746, 8306), Ebu Ya'la (6913= 6848, 6814= 6849), Ebu Davud (5183) ve İbn
Hibban (7203) rivayet ettiler.
25852. imran b. Husayn,
Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Haya (utanma duygusu)
tümüyle hayırdan ibarettir" buyurduğunu bildiriyor.
25853. Meymun b. Ebi
Şebib, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu nakleder:
"Allah; utanma duygusuna sahip, yumuşak huylu ve başkalarına el avuç
açmayanları sever. Hayasız, dilenen ve elbiselerini yerde sürüyerek kibirle
yürüyen kötüleri sevmez."
25854. Ebu Hureyre,
Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu nakleder:
"Haya imandandır. İman ise cennettedir. Sarfedilen kötü söz, insanları
incitir. Sıkıntı verip inciten kimselerin yeri ise Cehennemdir."
Tahric: İbn Mace (4184)
İbn Hibban (608, 609, 5704) ve Hakim (1/52,53; "Müslim'in şartına göre
sahili"; 1/52 "Şeyhayn'ın şartına göre sahili; Zehebi ise susmuştur)
rivayet ettiler. Ayrıca 25860. hadise bakın.
25855. Ebu Said el-Hudri
bildiriyor: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) köşesinde oturan
bakire kızdan daha utangaçtı. Bir şeyden hoşlanmadığı zaman bunu yüzünden
anlardık."
Tahric: Tayalisi (2222),
Ahmed (3/ 91, 71, 88, 92), Abd b. Humeyd (978), Buhari (3562); bir kısmını
Müslim (4/1809:67), Tirmizi, Şemail (358) ve İbn Mace (4180) rivayet ettiler.
25856. Kays (b. Ebi
Hazım) der ki: Uyeyne, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) yanına izin
almadan girdi. Hz. Aişe: ''Ya Resulallah! Bu kimdir?" deyince, Resulullah
(Sallallahu aleyhi ve Sellem): ''Kavmi tarafından kendisine itaat edilen bir
ahmaktır" dedi. (Bu sırada Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem)
yanında olan bir kişi su istedi. Adama) su verilince başka yöne dönerek içti.
(Uyeyne:) ''Ya Resulallah! Bu neden böyle yaptı?" diye sorunca Hz.
Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem): ''Bu o topluluğa verilmiş utanma
duygusundan ileri gelmektedir. Onlara haya verilmiş; size ise (bu duygu)
verilmemiştir" buyurdu.
25857. Ebu Mes’ud,
Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "İnsanların, peygamberlik
sözlerinden hatırlarında kalan son söz; ''Eğer utanmazsan dilediğini yap''
sözüdür" buyurduğunu bildiriyor.
25858. Said b.
el-Müseyyeb, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu
nakleder: "Hayanın azlığı, küfürdür.''
Tahric: Hakim
et-Tirmizi, Nevadiru'l-Usul (361)
25859. İbn Ömer der ki:
"Haya ve iman birbirine bağlıdır. Biri gittiği zaman öbürü de gider.''
Tahric: Buhari
el-Edebu'l-MÜfred (1313), Hakim (1/22 "Şeyhayn'ın şartına göre
sahih") ve Beyhaki Şu'ab (7727, 7331) rivayet ettiler. Ayrıca bak:
Munavı, Feydu'l-Kadır
(3/426 "sahih garib").
25860. Bekr bildiriyor:
"Haya imandandır. iman ise cennettedir. Kötü söz, halkı incitir. Halkı
inciten ise cehennemdedir.''
25861. Said b. Cübeyr
der ki: "Efendi" (AI-i imran Sur, 39) ayetinde kastedilen (Hz.
isa'nın) hoşgörülü yönüdür.
25862. Yezid b. Talha b.
Rukane, Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Her şeyin bir
tabiatı vardır. İmanın tabiatı da hayadır" buyurduğunu bildiriyor.
Tahric: İbn Mace (4181),
Taberani M. es-Sağır (13), Ebu Nuaym, Hilye (5/363), Hatıb, Tarih (7/239; 814)
ve Haditı, Mekarimu'l-Ahlak (271)
25863. Hasan(-ı Basri),
Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu nakleder:
"Hayanın kısımları vardır. Bunlardan biri de Allah için vakur
olmaktır."
|
SONRAKİ SAYFA İÇİN
AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN |