m u s a n n e f

İbn Ebi Şeybe

Diyetler

 

Kıyamet Gününde insanlardan Hesabı Sorulacak ilk Şey

 

28527. Abdullah (b. Mes’ud), Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurduğunu nakleder: "Kıyamet gününde insanlar arasında hesabı görülecek ilk şey kan davalarıdır."

 

Tahric: Ahmed (1/388,440,441,442), Buhari (6533, 6864), Müslim (3/1304: 28 ve sonrası), Tirmizi (1396, 1397), İbn Mace (2615) ve Nesai (3454,3455)

 

 

 

28528. Amr b. Şurahbıl der ki: Kıyamet gününde insanlar arasında hesabı görülecek ilk şey, kan davalarıdır. O zaman kişi katilinin elinden tutmuş bir şekilde huzura çıkar ve: "Rabbim! Bu adam beni öldürdü!" der. Yüce Allah: "Onu ne diye öldürmüş?" diye sorunca, melek: "izzet (üstünlük) filan kişinin olsun diye onu öldürdü" der. Bunun üzerine Yüce Allah: "izzet o kişinin hakkı değildir! Bu kötü amelini yüklen de git!" buyurur. Yine başka biri, birinin elini tutmuş bir şekilde huzura çıkar ve: "Rabbim! Bu adam beni öldürdü!" der. Yüce Allah: "Onu ne diye öldürdün?" diye sorunca, adam: "izzet sadece senin olsun diye onu öldürdüm" der. Bunun üzerine Yüce Allah: "izzet sadece benimdir!" buyurur.

 

Tahric: Hadisin ilk bölümünü Nesai (3454, 3456, 3459), ikinci bölümünü de yine Nesai (3460), Taberani (10/10075), Ebu Nuaym, Hilye (4/147) ve Beyhaki (8/191) rivayet etmişlerdir.

 

28529. Hz. Ali der ki: "Yüce Allah'ın huzurunda davamın görülmesi için ilk diz çökecek kişi benim!"

 

Tahric: Hadisi Buhari (3965, 4744) ve Ebu Arube, Evail (93)

 

 

 

28530. Abdurrahman b. Cundeb bildiriyor: Hz. Ali'ye, kendi öldürdükleri ile Muaviye'nin öldürdükleri 'konusu sorulduğunda şöyle dedi: "Muaviye'yle birlikte Arş'ın yanına gidip davalaşacağız. Artık hangimizin delilleri daha kuvvetli çıkarsa diğer arkadaşları da üstün gelmiş sayılır."

 

28531. ibrahim (-i Nehai) der ki: "Kıyamet gününde insanlar arasında hesabı görülecek ilk şey, kan davalarıdır."

 

 

 

Kişiye Kısas Yapılırken Ölmesi

 

28532. Şa’bi der ki: "Kişinin yaralanması durumunda, kısası yapılırken, kendisine kısas yapılan kişi ölürse, diyeti yaralanan kişinin akrabaları öderler."

 

28533. ibrahim (-i Nehai) der ki: ItBirini yaralamasından dolayı kendisine kısas yapılırken ölen kişinin diyeti, yaralanan (kendisi için kısas yapılan) kişinin akrabaları (akile) tarafından ve yarasının diyeti düşülerek ödenir.''

 

 

 

Fazladan Olan Dişte Diyet

 

28535. Amr bildiriyor: Fazladan olan dişin yaralanması konusunda Hasan(-ı Basri) şöyle dedi: ItBöylesi bir dişte hükümet-i adI vardır.''

 

28536. Zeyd b. Sabit der ki: ''Fazladan olan dişte, bir diş diyetinin üçtebiri vardır."

 

 

 

Kişinin Bineğini Dürtmesiyle Bineğin Zarar Vermesi

 

28537. Kasım b. Abdirrahman anlatıyor: Adamın biri Kadisiyye'den getirdiği bir cariyeyle yürürken bineği üzerinde olan bir adamla karşılaştı. Yürüyen adam bineği dürtünce de hayvan ayağını kaldırdı ve cariyenin gözünü çıkardı. Dava Selman b. Rabia el-Bahili'ye intikal edince, Selman diyeti bineğinin üzerinde olan adama yükledi. Olay İbn Mes’ud'a ulaşınca ise: itAdamı bana getirin! Bundan asıl sorumlu tutulacak kişi bineği dürten adamdır!" dedi.

 

28538. Cabir bildiriyor: Amir(-i Şa’bi)'ye, birinin bineğini dürten kişinin durumunu sorduğumda: "Hayvanın vereceği zarardan onu dürten kişi sorumludur" dedi.

 

28539. (Kadı) Şureyh) der ki: "Şayet hayvanı dürten bir insansa hayvanın vereceği zarardan da bu dürten kişi sorumlu tutulur."

 

 

 

Kişinin, Bir Kölenin Burnunu Kesmesi

 

28540. Amir(-i Şa’bi) ve İbrahim(-i Nehai) şöyle derler: "Kişinin, bir kölenin burnunu komple kesmesi durumunda efendisine kölenin tüm bedelini öder."

 

 

 

Kişinin Kendisine Zarar Veren Biriyle (Diyet Üzerine) Anlaşmaya Varması, Ancak Daha Sonradan Ölmesi

 

28541. Ebu Ubeydillah bildiriyor: Eli kesilen, ancak elini kesen le (el diyeti üzerine) anlaşmaya varan, daha sonradan da eli yüzünden ölen kişi hakkında İbn Abbas: "Yapılan anlaşma geçersiz olur ve tam diyeti ödenir" dedi.

 

 

 

Fitne Zamanlarında Dökülen Kanlarda Diyet

 

28542. Zühri der ki: "Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ashabının sayılarının çok olduğu bir zamanda fitne ateşi yükseldi. Bunun üzerine ashab, Kur'an'ın tevili konusundaki anlaşmazlıklarda olabilecek yaralamalarda kısasın ve diyetin olmayacağı, yine Kur'an'ın tevili konusundaki anlaşmazlıklar durumunda ele geçirilecek malların, mal sahibi malının bizzat kendisini görmesi durumu hariç, iade edilmemesi konusunda anlaştılar.''

 

Tahric: Abdurrezzak, Musannef(18584), Said b. Mansur, Sünen (2953) ve Beyhaki' de, Sünen (8/175)

 

 

 

Adam ile çocuğun (Tehlikeli Olup Olmadığı) Belli Olmayan Bir Ortamda Bulunmaları

 

28543. Muğire bildiriyor: İbrahim(-i Nehai)'ye, bir çocuğun bir evin üzerinde güvercin uçurması, başka bir adamın diğer evin üzerinde bulunması ve o esnada çocuğun düşüp ölmesi durumunu sorduğumda şöyle dedi: ''(Çocuğun velileri) adam çocuktan bir şey yapmasını istemiş (ve dolayısıyla ölümüne neden olmuş) olabilir, diyebilirler.''

 

28544. Ebu Miclez der ki: Köprünün veya bir duvarın üzerinde ölümüne yaklaşmış bir adamı görüp de ona: "Geri dur! Dikkat et!'' desen ve adam (telaşa kapılarak düşüp) ölse ölümünden sen sorumlu tutulursun!''

 

28545. İbn Cüreyc bildiriyor: Ata (b. Ebi Rabah)'a: "Adamın biri bir çocuğa: ''Geri dur!'' diye seslense ve çocuk düşüp ölse ne olur?" diye sorduğumda: "Hz. Ali'nin görüşüne dayanarak adam çocuğun ölümünden sorumlu tutulur. Zira: ''Adamın ona seslenmesiyle çocuğu ürkütmüştür!'' denebilir" karşılığını verdi. Ona: "Peki ya seslendiği kişi büyük biri olursa?" diye sorduğumda: "Aynı şeyin olacağını düşünüyorum" dedi. Ata'ya bir daha aynı şeyi sordum; ancak kendisi seslenen adamın bu ölümden sorumlu tutulacağını düşünüyordu.

 

 

 

İki Kişinin, Birini Hem Amme, Hem de Mudiha Şeklinde Yaralamaları

 

28546. Eş'as bildiriyor: Bir adamın, biri tarafından amme (beyine kadar ulaşan) şeklinde, bir diğeri tarafından mudiha (kemiğe kadar varan) şeklinde yaralanması, ancak hangisinin onu mudiha, hangisinin amme şeklinde yaraladığı belli olmayan durum konusunda Hasan(-ı Basri): "Kendisini yaralayan bu iki kişiden her biri, hem amme şeklindeki yaralamanın yarım diyetini, hem de mudiha şeklindeki yaralamanın yarım diyetini öder" dedi.

 

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

 

Tüm Müslümanların Kanlarının Bir Olması