m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe

Vasiyetler

Kişinin Yaptığı Vasiyeti Değiştirmek istemesi

31449. Şuayb, Abdullah b. el-Haris b. Ebi Rabia veya Haris b. Ebi Rabia'dan bildiriyor: Hz. Ömer'e: "Yemenlilerden bazıları bir vasiyette bulunuyor; ancak bunu sonradan değiştiriyor" dediğimde bana: "Vasiyetini istediği gibi değiştirebilir" karşılığını verdi.

31450. Hz. Ömer der ki: "Kişinin hastayken azat ettiği köleler vasiyetten sayılırlar ve isterse tekrar bu vasiyetten cayabilir."

31451. Ata (b. Ebi Rabah) der ki: "Köle azat etme dışında, kişi vasiyetini istediği gibi değiştirebilir."

31452. Şa’bi der ki: "Köle azat etme dışında kişi yaptığı vasiyetten dönebilir."

31453. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Kişi vasiyetlerde bulunup, bunun yanında bir köle de azat ettiği zaman, öldükten sonra kölenin azadından geri dönülmez. Zira köle azat etme vasiyetin diğer alanlarına benzemez."

31454. Hişam bildiriyor: Hasan(-ı Basri): "Kişi birvasiyette bulunduğu zaman bunu istediği gibi değiştirebilir" dedi. Kendisine: "Köle azat etme konusunda da mı?" diye sorulunca, Hasan: "Köle azat etme ve diğer şeylerde değiştirebilir ve en son ettiği vasiyete itibar edilir."

31455. Amr b. Dinar naklediyor: "Tavus, kişinin (vasiyette) köle azadından geri dönmesinde bir sakınca görmezdL"

31456. Asım bildiriyor: Ebu'l-Aliye hastalanınca bir kölesini azat etti. Kendisine o kölenin Maveraunnehirli olduğu söylendiğinde Ebu'l-Aliye: "Şayet hayattaysa onu azat etmiyorum; ama ölmüşse azat edilmiştir" dedi ve şu ayeti okudu: "Sizden herhangi biriniz hiç arzu eder mi ki: Kendisinin hurmalığı ve üzüm bağı bulunsun, bahçede dereler akıyor, içinde her türlü mahsulatı bulunuyor. Ama kendisinin üstüne de ihtiyarlık çökmüş ve elleri ermez, güçleri yetmez, bakıma muhtaç küçük çocukları var. Derken ateşli bir kasırga kopsun da bağı kasıp kavursun? Işte Allah ayetlerini size böyle apaçık bildirir. Olur ki iyi düşünürsünüz. ''

31457. Muhammed (b. Sirin) der ki: ''Eskiden vasiyet ettikleri zaman kişi vasiyetinde: ''Şayet bu vasiyetimi değiştirmeden önce ölürsem geçerli vasiyetim budur'' şeklinde yazardı. Daha sonra değiştirmek isterse köle azat etmek de dahil vasiyetin içeriğini değiştirirdi. Şayet vasiyetinde istisnalarda bulunmamışsa köle azat etme dışında vasiyetin diğer bölümlerini değiştirebilir.''

31458. İbn Ebi Necih bildiriyor: Mücahid bana yeminle, mudebber (özgür olması efendisinin ölümüne bağlı olan) kölenin özgür olmasının ancak vasiyetin ardından olacağını, kişinin de istediği şekilde ettiği vasiyetten dönebileceğini söylemiştir.

31459. Tavus der ki: ''Mudebberin efendisi, bundan istediği zaman geri dönebilir.''

Vasiyetinde: "Bu vasiyetimi değiştirmeden önce ölürsem ... " Şeklinde Yazılmasını Güzel Görenler

31460. Hz. Aişe dedi ki: ''Kişi vasiyetini ederken şöyle yazsın: ''Şayet içinde herhangi bir değişiklik yapmadan ölürsem vasiyetim budur".

31461. Amir b. Abdillah b. ez-Zübeyr bildiriyor: İbn Mes’ud vasiyette bulundu ve vasiyetine şöyle yazdı: "Bismillahirrahmanirrahim. İbn Mes'ud'un, şu anki hastalığından dolayı ölmesi halinde vasiyeti budur."

31462. Muhammed (b. Sirin) bildiriyor: "Eskiden vasiyet edecekleri zaman vasiyetlerinde şöyle yazarlardı: "Şayet vasiyetimi değiştirmeden önce ölürsem vasiyetim budur."

31463. Ebu'l-Aliye der ki: "On küsur defa vasiyette bulundum. Her vasiyetin geçerliliğini belli bir vakte göre belirledim ve o zamanı geldiğinde (hayattaysam) bunu değiştirme hakkımın olduğunu şart koştum."

31464. Nafi' bildiriyor: İbn Ömer vasiyetinde: "Şayet değiştirmeden önce ölürsem vasiyetim budur" şeklinde şart koşardı.

Kişinin Hastalığı Sırasında: "Bu hastalığımda" Şartını Koşmadan Kölelerinin Azat Edilmesini Vasiyet Etmesi

31465. İbn Tavus bildiriyor: Yemen ahalisinden biri vasiyette bulunup isim vermeden: "Şayet bu hastalığımda ölürsem filan kişi özgürdür. Falan kişi de özgürdür" dedi. Ancak adam iyileşince söz konusu köleler Cened ahalisi kadısının yanında onunla davalaştılar. Kadı bu konuda Tavus'a danışınca, Tavus ona: "Onlar hala köledirler. Zira adamın niyeti bu hastalığında ölmesi durumunda idi" dedi.

Cariyesini Kardeşinin Oğluna Vasiyet Edip de Sonra Onunla Beraber Olan Kişi

31466. Asım naklediyor: Şa'bi'ye: "Cariyesini, kardeşinin oğluna vasiyet ettikten sonra onunla ilişkiye giren kişinin durumu sorulduğunda şöyle dedi: "Adam vasiyetini bozmuştur."

Kişi Kendisine Farz Olan Hac ve Zekat için Vasiyette Bulunduğu Zaman Bunlar Malının Üçtebirinden mi, Yoksa Tüm Maldan mı Kesilirler?

31467. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Şayet bunları (hac ile zekatı) vasiyet ederse bunlar malın üçtebirinden yerine getirilirler."

31468. İbrahim(-i Nehai) der ki: "Şayet hac için vasiyette bulunmuşsa ve haccetmemişse bunun bedeli, malın üçtebirinden kesilir,"

31469. Muhammed (b. Sirin) der ki: "Bunlar malın üçtebirinden yerine getirilirler,"

31470. Hasan(-ı Basri) der ki: "Bunlar malın tümünden yerine getirilirler."

31471. Süleyman et-Tey mı naklediyor: Üzerinde hac ve malında zekat borcu bulunan (ve ölen) kişinin durumu hakkında Hasan(-ı Basri) ve Tavus: "Bunlar ölen adamın borcu konumundadırlar" dediler.

31472. Abdulazız bildiriyor: Yerine hacca gidilmesi veya Ramazan kefareti veya yemin kefareti ödenmesini vasiyet edip ölen kişi hakkında Şa’bi: "Bunlar malın üçtebirinden yerine getirilirler" dedi.

31473. Zühri der ki: "Şayet (ölen) kişinin üzerine farz olan bir borcu varsa bu, malın üçtebirinden yerine getirilir."

31474. Tavus: "Bunlar malın tümünden yerine getirilirler" dedi.

Mukatebeli (Anlaşmalı) Olan Kölenin Vasiyeti, Bağışı veya Köle Azat Etmesi Caiz midir?

31475. Abdullah b. Ebi Bekr naklediyor: Ömer b. Abdilazlı şöyle bir mektup yazdı: "Efendisinin izni olmadan anlaşmalı (mukateb) kölenin ne bir vasiyeti, ne de bağışı caizdir."

31476. Hasan(-ı Basri) der ki: "Efendisinin izni olmadan anlaşmalı (mukateb) köle ne bir köle azat edebilir, ne de bağış yapabilir."

Delinin Vasiyeti

31477. İbn Cüreyc bildiriyor: Ata (b. Ebi Rabah)'a: "Akli dengesi zayıf olan ahmaklar ile vesvesecilerin yerinde bir karar vermiş olsalar da ettikleri vasiyet geçerli midir?" diye sorduğumda bana: "Vasiyetlerinin geçerli olacağını düşünmüyorum" dedi.

31478. Hammad b. Seleme bildiriyor: iyas b. Muaviye, delinin vasiyeti hakkında:

"Şayet yerinde ve doğru bir karar olursa caizdir" dedi.

31479. Humeyd b. Abdirrahman: "Akıl başta olmadıktan sonra, ne vasiyet, ne de boşama caiz sayılmaz" dedi.

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

Kişinin Allah Yolunda Kullanılmak Üzere Ettiği Vasiyet Kimlere Verilir?