m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe

Siyer

Ganimetten Süvarinin Alacağı Pay ve "Üç Pay Alır" Diyenler

33841. İbn Ömer naklediyor: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ganimetten ata iki, (kullanan) adama da bir pay verdi."

33842. İbn Abbas naklediyor: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ganimetten atlı olan askere, kendisine bir, atına da iki olmak üzere üç hisse ayırdı."

33843. İbn Ömer naklediyor: "Resutullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ganimeti paylaştıracağı zaman ata iki, adama da bir hisse ayırırdı. Bu şekilde de at ile adam üç hisse alırlardı.''

33844. Salih b. Keysan naklediyor: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Hayber savaşı sonrası ikiyüz ata ganimetten ikişer hisse verdi.''

33845. Seleme b. Kuheyl bildiriyor: Arkadaşlarımız bize, Muhammed'in (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ashabının şöyle dediklerini bildirdiler: "Ganimetten ata iki, binicisine ise bir hisse vardır."

33846. Mekhul der ki: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ganimetten ata iki, binicisine ise bir hisse verdi."

33847. Mücahid bildiriyor: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ganimetten ata iki, binicisine ise bir hisse verdi."

33848. Hakem bildiriyor: "Ganimetten ata iki hisse veren ilk kişi Ömer'dir ki bunu da ona Temim oğullarından birisi tavsiye etmişti."

33849. Yahya b. Abbad bildiriyor: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Zübeyr'e ganimetten dört hisse verdi. iki hisse atına, biri kendisine, biri de annesi ve yakınlarına idi."

33850. Cuveybir bildiriyor: Bizler Horasan'dayken Ömer b. Abdilazız bizlere bir mektup yazdı. Mektupta Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ganimetin paylaşımı konusundaki uygulamasını, ata iki, binicisine de bir olmak üzere atlı askere üç hisse ayırdığını iletti ve at konusunda şöyle dedi: "Bunda Arap, melez veya Türk atı arasında herhangi bir fark yoktur."

33851. İbn Sirin bildiriyor: "Ashab savaşa çıkıp da ganimet elde ettikleri zaman, ganimet paylaşımında atlı askere üç hisse ayırırlardı. Buna göre ata iki, binicisine de bir hisse verilirdi. Yaya olana ise bir hisse ayırırlardı."

33852. Hakem bildiriyor: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ganimetten atlı askere iki, yaya askere ise bir hisse verirdi."

33853. Halid b. Ma'dan bildiriyor: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ganimetten atlıya iki, yaya olana ise bir hisse verirdi."

33854. Amr b. Meymun bildiriyor: Ömer b. Abdilazız, cezire ahalisine şöyle bir yazı yazdı: "Sonrasına gelince, Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) zamanında ganimet hisseleri ata iki, binicisine ise bir olmak üzere üç hisseydi. Birilerinin bu hisseleri eksiltmeye çalışacağını da düşünmüyordum. Ancak şu kalelerle savaşan birileri buna kalkıştı. Onların paylarını tekrar Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) döneminde olduğu şekline geri döndürün ve ata iki binicisine de bir hisse verin! Allah yolunda gece vakti yol almak, gündüz vakti de düşman saldırılarından korunmak için kullanılan atların bu iki hissesi nasıl eksiltilebilir?"

33855. Yahya b. Abbad naklediyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ganimetten Zübeyr'e dört hisse verdi. Bunların ikisi atına, birisi annesine birisi de yakınlarına idi.''

33856. Amir bildiriyor: "Sa'd b. Ebi Vakkas, CelOla'yl fethettiği zaman Müslümanlar ganimet olarak otuz milyon (miskal) elde ettiler. Bunun üzerine Sa'd atlılara üçer bin, piyade olana ise biner miskal verdi."

''Atlıya iki Hisse Verilir" Diyenler

33857. Habıb b. Şihab, babasından naklediyor: "Ebu Musa ganimetten atlıya iki, yaya olana (piyadeye) de bir hisse verdi.''

33858. Mucemmi' b. Cariye bildiriyor: "Resulullah'la (Sallallahu aleyhi ve Sellem) birlikte Hudeybiye'de bulunduk. O zaman (Hayber'den elde edilen) ganimet onsekiz hisseye bölündü. Ordu da bin beşyüz kişiden oluşuyordu ve bunların üçyüzü atlıydı. Buna göre her atlıya ikişer hisse verildi.''

33859. Hanı b. Hanı, Hz. Ali'nin şöyle dediğini nakleder: "Atlıya iki hisse verilir."

Şu'be ise der ki: " ... yanında bu payın şöyle yazılı olduğunu gördüm ... "

Türk Atlarının (Birzevn) Ganimetteki Payları

33860. Amr b. Meymun bildiriyor: Malatya seferine çıkan Ca'vene b. el-Haris, Ömer b. Abdilazız'e şöyle bir mektup yazdı: "Bazılarımız müslümanlara faydası olmayacak cılız veya hastalıklı atlarla savaşırken bazılarımız da attan aşağı olmayan ve Birzevn diye isimlendirilen güçlü atlarla (Türk atlarıyla) savaşmaktadırlar. Bu atların ganimetteki payları konusunda ne dersin?" Ömer b. Abdilazız de cevaben ona şöyle yazdı: "Müslümanlar üzerinden tehlikeyi önleyemeyecek olan zayıf atları bul ve sahiplerine, ganimetten bu hayvanlara bir şey verilmeyeceğini bildir. Artık dilerlerse onlara binerler, dilerlerse de bırakırlar. Birzevn denilen ve hızlı koşup görünüşü de güzelolan atlara gelince ise, Arap atlarına verdiğin hisse gibisini onlara da ver."l

kendi, hem de babası güvenilirdir" demiştir. Ancak İbnu'l-Kattan, Beyanu'l-Vehm'de (4/419) hadisi Mucemmi'nin babası Yakub dolayısıyla illetli bulmuş ve: "Durumu bilinmemektedir ve oğlundan başka kendisinden hadis rivayet eden olmamıştır" demiştir. Oysa kendisinden üç kişi rivayette bulunmuş ve İbn Hibban da onu güvenilir bulmuştur. Hadisin isnadı hasendir.

33861. Hasan(-ı Basri) der ki: "Birzevn denilen binekler de diğer atlar gibi hisse alır."

33862. Hasan der ki: "Birzevn (atının) sahibine ganimetten bir hisse düşer."

33863. Halid b. Ma'dan der ki: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ganimetten Arap atına iki, hec7n (annesi Türk, babası Arap) olan ata da bir hisse verdi."

33864. Süleyman b. Musa bildiriyor: Ebu Musa, Hz. Ömer'e: "Tuster'i fethettiğimiz zaman sırtı geniş olan atlar elde etmiştik (Bunlardan savaşta kullandıklarımız için ganimetten ne verelim)" diye mektup yazınca, Ömer ona cevaben şöyle yazdı: "Bunlar Birzevn denilen atlardır. Bunlardan güzelolanlara hisse ver, diğerlerine ise bir şeyayırma."

33865. ibnu'l-Akmer bildiriyor: Atlılar Şam'a saldırıya geçtiğinde, Arap atları aynı gün içinde Şam'da oldular. Kevadin (Birzevn veya katır) denilen atlar ise öbür gün sabah vakti Şam'a ulaştılar. Bunun üzerine (atlı birliklerin başında olan) İbn Ebi Hamısa: "Aynı gün içinde Şam'a ulaşanlar ile ulaşamayanları ganimette bir saymam!" dedi ve bu konuda Hz. Ömer'e bir mektup yazıldı. Ömer de cevaben şöyle dedi: "Vadi!, öksüz kalasıca! Annesi ne de zeki birini doğurmuş! İbn Ebi Hamısa'nın dediği gibi yapın!"

33866. Şa’bi anlatıyor: "Münzir b. ed-Dehr b. Hamısa düşmanın peşinden çıktı.

Arap atları düşmana yetişirken birzevn denilen atlar yolda kesildi. Bunun üzerine ganimetten Arap atlarına iki, birzevnlere de bir hisse verdi. Bu yaptığını Ömer'e mektupla bildirince, Ömer'in hoşuna gitti ve uygulama bu yönde devam etti."

33867. Külsum b. el-Akmer naklediyor: Münzir b. ed-Dehr b. Hamısa düşmanın peşinden çıktı. Arap atları düşmana yetişirken birzevn denilen atlar yolda kesildi. Bunun üzerine ganimetten Arap atlarına hisse verirken, birzevnlere ise bir şey vermedi. Bu konuda Ömer'e bir mektup yazınca da bu uygulamasını Ömer de beğendi. Ravilerden birinin rivayetinde ise Ömer'in: "Vedai öksüz kalasıca! Annesi ne de zeki birini doğurmuş!" dediği de nakledilir.

33868. Hasan(-ı Basri) der ki: "Ganimetten hecin (anası Arap, babası Türk) olan ata bir, binicisine de bir hisse verilir."

33869. Mehdi de, Süfyan vasıtasıyla Zübeyr b. Adiy'den, Hemdan şeyhlerinden, o da Hz. Ömer'den, iki önceki hadisin aynısını nakleder.

33870. Mekhul der ki: "Ganimetten hecin olan ata bir hisse verilir."

33871. Süfyan(-ı Sevrı) der ki: "At ile birzevn ganimette eşittir."

33872. Evza'ı der ki: "Alimlerimizden hiçbiri birzevn'e ganimetten hisse vermezdi."

Katırın Ganimetten Payı

33873. Mücahid bildiriyor: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ganimetten katıra bir, yaya olana da bir hisse verdi."

33874. Hasan(-ı Basri) der ki: "Ganimette katırın payı, yayanın payı gibidir."

33875. Mekhul der ki: "Onlar (Sahabe ve Tabiun), ganimetten ne katıra, ne birzevn'e ne de merkebe bir hisse verirdi."

Birden Çok Atla Savaşa Katılan Kişiye Kaç Hisse Ayrılır?

33876. Yahya b. Said naklediyor: Savaşa birden çok atla katılan kişi konusunda Hasan(-ı Basri) şöyle dedi: "Ganimet paylaşımında adama sadece iki atı için hisse ayrılır."

33877. Mekhul der ki: "Birden çok atla savaşa katılan kişiye ganimetten sadece iki atı için hisse ayrılır. Diğer atlar ise yedek at sayılırlar (ve hisse almazlar)."

33878. Ebu ishak der ki: Said b. Osman ile bir savaşa katıldık. Yanımda Hani b.

Hani de vardı. Benim iki, Hani'nin de iki atı vardı. Savaş sonrası Said bana ve iki atıma beş, Hani ve iki atına da beş hisse verdi."

33879. Hasan(-ı Basri) der ki: "Birden çok atla savaşa katılan kişiye ganimetten sadece iki atı için hisse ayrılır. Şayet adamda iki at varsa, atlarına dört, kendisine de bir olmak üzere beş hisse verilir."

33880. Süleyman b. Musa der ki: "Şayet kişi birden çok atla (savaş için) yola çıkarsa her at için bir hisse alır."

Savaşa Katılan Köleye Ganimetten Hisse Verilir mi?

33881. Umeyr'in azatlısı Ebu'l-Lahm bildiriyor: Henüz köle iken Hayber savaşına katıldım. Hayber'i fethettiklerinde Peygamberimiz (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bana bir kılıç verdi ve: "Bunu kuşan" buyurdu. Sonra bana değersiz olan eşyalardan biraz verdi, ancak ganimetten bana bir hisse ayırmadı.

33882. Umeyr'in azatlısı Ebu'l-Lahm der ki: "Köle iken efendilerimle birlikte Hayber savaşına katıldım. Ganimetten bana herhangi bir hisse ayrılmadı, ancak Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bana değersiz olan bir kılıç verdi ki kuşandığımda (boyumun kısalığından) kılıç yerde sürünüyordu."

33883. Hz. Ömer der ki: "Ganimetten köleye herhangi bir pay verilmez."

33884. İbn Abbas der ki: "Kölenin ganimette herhangi bir payı yoktur."

"Savaşa Köle veya Kiralık Olarak Katılana Hisse Verilir" Diyenler

33885, Hakem, Hasan ve İbn Sirin derler ki: "Hür, köle veya kiralık olarak savaşa katılan kişiye ganimetten hisse verilir."

33886. Hasan, İbn Sirin ve Hakem derler ki: "Köle veya kiralık kişi savaşa katıldıkları zaman ganimetten payalırlar."

33887. ibrahim(-i Nehai) der ki: "Kiralık veya köle şayet savaşa iştirak ederlerse her ikisine de ganimetten payayrılır."

33888. Amr b. Şuayb der ki: "(Savaşa katılan) köleye ganimetten hisse verilir."

33889. Ebu Kurra der ki: “Ebu Bekr es-Sıddık, ganimetten efendime verdiği hisse kadarını bana da verdi."

33890. Hammad naklediyor: Ganimet elde eden ordu konusunda ibrahim(-i Nehai): "Şayet (savaşması için) kiralanan veya köle olan kişiler bu orduya yardımcı olmuşlarsa diğer askerler gibi onlara da hisse verilir" dedi.

SONRAKİ SAYFA İÇİN AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN

Kadınlar ve Çocuklar Ganimetten Pay Alırlar mı?