|
İbn Kesir Tefsir-i Kebir |
Bakara Suresi 231.ayet |
Boşanan Kadınlara iyi
Davranmak:
231. Kadınları
boşadığınız ve onlar da bekleme müddetlerini bitirdikleri vakit ya onları iyilikle
tutun yahut iyilikle bırakın. Fakat haksızlık ederek ve zarar vermek için
onları nikah altında tutmayın. Kim bunu yaparsa
muhakkak kendine kötülük etmiş olur. Allah'ın ayetlerini eğlenceye almayın.
Allah'ın sizin üzerinizdeki nimetini, (size verdiği hidayeti), size öğüt vermek
üzere indirdiği Kitab'ı ve hikmeti hatırlayın. Allah'tan korkun. Bilesiniz ki
Allah, her şeyi bilir.
Tefsiri:
Bunlar Yüce Allah'ın
erkeklere emirleridir. Yüce Allah onlardan biri karısını tekrar dönme hakkı
olan bir boşamayla boşadığında; iddeti bitip sadece tekrar dönme imkanı sağlayacak kadar bir süre kaldığında ona karşı iyi
olmasını; ya onu yanında tutmasını, yani iyilikle nikahı altına almasını
emretmektedir ki bu onu nikahına aldığına dair şahit tutması ve onunla birlikte
yaşama niyetinde olmasıyla olur. Veya onu serbest bırakmasını emretmektedir ki
bu da ona iddeti sona erene kadar dokunmayıp bitince onunla tartışma, kavga ve
hakaretleşme olmadan evinden güzel şekilde çıkarmasıyla olur.
Yüce Allah "Fakat
haksızlık ederek ve zarar vermek için onları nikah
altında tutmayın." buyuruyor. İbn Abbas, Mücahid, Hasan-ı Basri, Dahhak,
Rebi' ve Mukatil b. Hayyan ile daha başkaları şöyle demişlerdir: Önceleri koca,
karısını başardı ve iddetinin bitmesine yakın bir vakitte, başkasına gitmesini
önlemek ve ona zarar vermek maksadıyla nikahı altına
alırdı. Sonra tekrar başar ve kadın tekrar iddet beklerdi. İddetinin bitimine
yakın vakitte iddetinin uzaması için tekrar başardı. İşte Allah (c.c) onları
bundan men etti ve tehdit ederek şöyle buyurdu: "Kim bunu yaparsa muhakkak
kendine kötülük etmiş olur." Yani, Allah'ın emrine aykırı hareket etme
bakımından kendine kötülük etmiş olur.
Yüce Allah,
"Allah'ın ayetlerini eğlenceye almayın." buyuruyor. İmam Taberi bu
ayetin tefsirinde şöyle der:
[1090] Bize ... Ebu Musa el-Eş'ari (r.a.)'tan şöyle naklettiğine
göre; Allah Rasulü (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Eş'ari kabilesindeki insanlara
kızmıştı. Bunu işiten Ebu Musa el-Eş'ari Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve
Sellem)'e gelerek "Ya Rasulallah! Eş'arilere öfkelendin mi?" dedi.
Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: "Onlardan biri
"Ben boşadım, sonra tekrar döndüm" diyor. Bu, Müslümanların boşaması
değildir. Kadını iddet sayacağı günlerin başında boşayın. " İmam Taberi daha
sonra bunu başka bir kanalla Ebu Halid ed-Dalani'den rivayet etmiştir. Adı
Vezıd b. Abdurrahman olan bu şahıs hakkında muhaddislerin olumsuz kanaatleri
vardır.
Mesruk der ki: Adamın,
karısını, hiçbir hikmet ve iyi amaç taşımaksızın boşayıp sonra tekrar ric'at
etmesi (iddetindeyken kadının rızası olmadan dönmesi) ona sıkıntı ve acı verir.
Hasan-ı Basrı, Katade, Ata' el-Horasanı, Rebi’ b. Enes ve Mukatil b. Hayyan
derler ki: Bu, hanımını boşayıp sonra "oyun / şaka yaptım" demesi,
kölesini azad edip veya nikah yapıp "şaka
yapıyordum" demesidir. Bu yüzden Allah (c.c) "Allah'ın ayetlerini
eğlenceye almayın. " buyurarak onların bu talaklarını ve azadlarını
geçerli saymıştır.
[1091] İbn Merduyeh,
Mücahid kanalıyla İbn Abbas (r.a.)'tan şöyle nakleder: Bir adam talakı
kastetmeksizin şaka ve eğlenceyle karısını boşadı. Bunun üzerine Allah (c.c)
"Allah'ın ayetlerini eğlenceye almayın." ayetini nazil etti. Bu
ayetin inmesi üzerine Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) onun talakını
geçerli saydı.
[1092] İbn Ebi Hatim,
Hasan-ı Basrı'den şöyle nakleder: Adam karısını başar ve "şaka
yaptım" der, azad eder ve "şaka yapıyordum" der, evlenir ve
"şaka yapıyordum" derdi. Bunun üzerine Yüce Allah "Allah'ın
ayetlerini eğlenceye almayın." buyruğunu indirdi. Rasulullah (Sallallahu
aleyhi ve Sellem) de: "Kim ciddi olarak veya şakayla başar, azad eder,
evlenir veya evlendirirse kendisi hakkında hüküm geçerli olur. " Bunu
Taberi başka bir tarikle Hasan-ı Basrl'den rivayet etmiştir. Rivayet mürseldir.
Bunu İbn Merduyeh de ... Ebu Derda'dan onun kendi sözü
olarak rivayet etmiştir.
[1093] İmam Taberi,
''Allah'ın ayetlerini eğlenceye almayın." buyruğu ile ilgili olarak Ubade
b. Samit'ten şöyle nakleder: Rasulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) zamanında
adam "Seni kızımla evlendirdim" der, sonra "ben şaka
yapıyordum" derdi. Kölesine "Seni azad ettim" der, sonra
"eğlence olsun diye yaptım" derdi. Bu yüzden Allah (c.c) ''Allah'ın
ayetlerini eğlenceye almayın." ayetini inzal etti. Rasulullah (Sallallahu
aleyhi ve Sellem) de: "Üç şey vardır ki kişi onları ister şaka yollu ister
ciddi söylesin, hükümleri onun hakkında geçerli olur. Bunlar boşama, azad etme
ve evlenmektir. "
[1094] Bu konudaki
meşhur hadis Ebu Davud, Tirmizi ve İbn Mace'nin Ebu Hureyre (r.a.)'tan rivayet
ettikleri Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem)'in şu hadisidir: "Üç
şeyin ciddisi de ciddidir, şakası da ciddidir (ciddi hükmündedir): Evlenme,
boşama ve ric'at (ric'i talakla boşadığı karısına iddetindeyken dönmek) "
Tirmizi: Hasen ve garip bir hadistir, demiştir.
''Allah'ın sizin
üzerinizdeki nimetini..." Yani, size peygamberi hidayet ve açık delillerle
göndermesi lütfunu "size öğüt vermek", yani emretmek, yasaklamak ve
haramları işlemenin cezasını bildirmek "üzere indirdiği Kitab'ı ve hikmeti",
yani, sünneti "hatırlayın." Yaptığınız ve yapmadığınız her şeyde
''Allah'tan korkun. Bilesiniz ki Allah, her şeyi bilir." Sizin gizli veya
açık hiçbir şeyiniz O'na gizli kalmaz ve size bunların karşılığını verir.
|
Devam etmek için aşağıdaki linki
kullan |