صحيح البخاري

Sahih-i Buhari

İlim

 

ANA SAYFA      Kur’an      Hadis      Sözlük      Biyografi

 

باب: الفهم في العلم.

14. İlimde fehm sahibi olmak (İlmi gereği gibi anlamak)

 

حدثنا علي: حدثنا سفيان قال: قال لي ابن أبي نجيح، عن مجاهد قال:

 صحبت ابن عمر إلى المدينة، فلم أسمعه يحدث عن رسول الله صلى الله عليه وسلم إلا حديثا واحدا، قال: كنا عند النبي صلى الله عليه وسلم فأتي بجمار، فقال: (إن من الشجرة شجرة، مثلها كمثل المسلم). فأردت أن أقول: هي النخلة، فإذا أنا أصغر القوم، فسكت، فقال النبي صلى الله عليه وسلم: (هي النخلة).

 

[-72-] Mücahid şöyle demiştir: ibn-i Ömer r.a. ile birlikte Medine'ye kadar yolculuk yaptım. Nebi (Sallallahu aleyhi ve Sellem)'den yalnızca bir hadis rivayet ettiğini duydum. O şöyle dedi: Nebi (Sallallahu aleyhi ve Sellem)'in yanında idik. Ona hurma göbeği getirildi. Nebi (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: Ağaçlardan öyle bir ağaç vardır ki o Müslümana benzer".

 

Ben "O ağaç hurmadır" demek istedim. Bir de baktım ki ben topluluktaki en küçük kişiyim, bunun üzerine sustum. Nebi (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "O ağaç hurmadır" bu­yurdu.

 

 

AÇIKLAMA:

 

Konu başlığı "ilimlerde anlayış sahibi olmanın fazileti" anlamına gelmektedir.

 

Bu hadis, sahabîlerden bazılarının hadise ekleme ve çıkarma yapma korku­su sebebiyle yalnızca ihtiyaç olduğunda hadis rivayet ettiklerini, göstermektedir. Bu, Ibn Ömer, babası Hz. Ömer ve bir grubun tercih ettiği yoldur. Bununla bir­likte kendisine çok soru ve fetva sorulması sebebiyle Ibn Ömer'in rivayet ettiği hadislerin sayısı çok olmuştur.

 

Hadisin konu başlığı ile alâkası şudur: Nebi s.a.v.'e hurma göbeği getirildiğinde Nebi s.a.v. bununla ilgili olarak bir soru sormuş, İbn Ömer de sorunun cevabının hurma olduğunu anlamış­tır. Anlayış, kişinin bir sözden, o söz ile ilgili olan diğer bir söz veya fiili anlama­sını sağlayan fetanettir. İmam Ahmed b. Hanbel'İn Ebu Saİd'den rivayet ettiğine göre Nebi s.a.v. Allah bir kulu muhayyer bıraktı" demiş, Hz. Ebu Bekir ağlayarak "Babalarımız sana feda olsun" demiş, insanlar da buna şaşırmıştı. Ebu Bekir bu sözün söylendiği konumdan muhayyer bırakı­lan kişinin Nebi s.a.v.'in kendisi olduğunu anlamıştır. Bu yüzden Ebu Said "Ebu Bekir içimizde Nebi s.a.v.'i en iyi anlayan ve ne dediğini çabuk kavrayan kişi idi" demiştir.

 

 

SONRAKİ