|
صحيح
البخاري Sahih-i Buhari |
Cemaat ve’l-İmame |
ANA SAYFA
Kur’an Hadis Sözlük Biyografi
-قال
أنس: وإذا سجد
فاسجدوا. باب: متى
يسجد من خلف
الإمام.
52. İmamın Arkasında Namaz Kılan Cemaat Ne Zaman Secdeye
Varır? Enes İbn Mâlik Şöyle Demiştir: İmam
Secde Ettiğinde Siz De Secde Edin!
حدثنا
مسدد قال:
حدثنا يحيى بن
سعيد، عن
سفيان قال:
حدثني أبو
إسحق قال:
حدثني عبد
الله بن يزيد
قال: حدثني
البراء، وهو
غير كذوب، قال: كان
رسول الله صلى
الله عليه
وسلم إذا قال:
(سمع الله لمن
حمده). لم يحن
أحد منا ظهره،
حتى يقع النبي
صلى الله عليه
وسلم ساجدا،
ثم نقع سجودا
بعده.
حدثنا
أبو نعيم، عن
سفيان، عن أبي
إسحق: نحوه بهذا.
[-690-] Abdullah İbn Yezîd şöyle demiştir: Bana Bera' bin Âzib - o
kesinlikle yalancı biri değildir - Resûlullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem ile birlikte
kıldıkları namazı şu şekilde nakletti: "Resûlullah Sallallahu Aleyhi ve
Sellem namaz kıldırırken سمع الله
لمن حمده
(Semi'allahu limen hamideh) deyip secdeye varana kadar bizden hiç kimse belini
bükmezdi. Biz secdeyi O'ndan sonra yapardık.
Tekrar: 747, 811.
AÇIKLAMA:
İmamın arkasında namaz kılan cemaat ne zaman secdeye
varır?" şeklinde verilen bab başlığı şu anlama gelir: "İmam rükûdan
doğrulduğunda veya iki secde arasında oturduğunda cemaat ne zaman secdeye
varır?"
"O kesinlikle yalancı biri
değildir" ifadesi rivayetin zahirinden anlaşıldığı kadarıyla Abdullah İbn
Yezîd'e aittir. Nitekim Humeydî ve ei-Umde adlı kitabın müellifi böyle
düşünmektedir. Ancak Abbas ed-Dûrî et-Târîh adlı eserinde Yahya İbn Maîn'in
şöyle dediğini nakletmiştir: "Abdullah İbn Yezîd bu ifadesiyle Berâ İbn
Âzib'i değil, Berâ'dan nakleden raviyi kasdetmiştir. Zira Resûlullah'ın
ashabından biri hakkında o yalancı değildir ifadesi kullanılamaz." Yahya
İbn Maîn'in sözü şunu anlatmaktadır: Adil olup olmadığı kesin olarak
bilinemeyen kimseler hakkında böyle bir ifadenin kullanılması iyi olabilir. Halbuki
Resûlullah'ın ashabının tamamı âdildir ve tezkiye edilmeye ihtiyaçları yoktur.
Hattâbî, Yahya İbn Maîn'in görüşlerine ek olarak şöyle demiştir:
"Bu ifade hadisi nakleden ravi hakkında şüpheler bulunması ve onu töhmet
altında tutmak anlamına gelmez. Burada ravinin sadık doğru olduğu
anlatılmaktadır. Zaten muhaddisler ve hadis ravileri, hadisin senedinde geçen
raviler hakkında ayrıntılı bilgi vermek ve onların daha iyi tanınmasını
sağlamak istiyorlarsa bu tarz ifadelere başvururlar. Hatta Ebû Hureyre ve
Abdullah İbn Mes'ud, Resûlullah hakkında bile buna benzer ifadeler
kullanmışlardır. Ebu Hureyre şöyle demiştir; Hem doğru olan hem de doğruluğu
müsellem olan dostum Resûlullah'ın ve şöyle buyurduğunu işittim... Abdullah İbn
Mes'ud'un sözü ise şöyledir; Hem doğru olan hem de doğruluğu müsellem olan
Resulullah bana şunları anlattı... "
Kâdî İyâz şöyle demiştir: "Bu ifadenin kullanılması
sahâbîler hakkında yanlış bir düşünce oluşmasına asla mahal vermez. Zira
sahâbîlerin hiçbiri hakkında cerh ve tadil yoluna başvurulmaz. Bu ifadeyi
kullanan ravinin maksadı hadisi daha tekidli bir şekilde^anlatmaktır. Hadisi
doğrudan, hakkında asla bir töhmet bulunmayan Berâ İbn Azib'den naklettiğini
vurgulamak istemiştir.
Hadiste geçen "secdeye varana kadar" ifadesi başka
rivayetlerde "alnını yere koyana kadar" şeklinde geçmektedir.