|
صحيح
البخاري Sahih-i Buhari |
Tefsir / Adiyat, Karia,
Tekasur ve Asr SURESİ |
ANA SAYFA
Kur’an Hadis Sözlük Biyografi
ADİYAT SURESİ:
وقال مجاهد:
الكنود:
الكفور. يقال:
{فأثرن به نقعا}
/4/: رفعن به
غبارا. {لحب
الخير} من أجل
حب الخير {لشديد}
/8/: لبخيل،
ويقال للبخيل
شديد. {حصل} /10/:
ميز.
Mücahid şöyle demiştir: كنود Kenud (Adiyat 6) "nankör" anlamına gelir. فأثرن به
نقعا Feesarne bihi nek'a (Adiyat 4) "Ve tozu
dumana katanlara" şeklinde açıklanmıştır. لحب
الخير Lihubbi'l-hayr"(Adiyat 8) "mal
sevgisi yüzünden" anlamına gelir لشديد Leşedid ' cimridir"
demektir. Zira cimri birine شديد şedid denir. حصل Hussile (Adiyat 10) "ayrıldı" anlamına gelir.
AÇIKLAMA:
Adiyat/koşanlar kelimesinden maksat atlardır. Bu kelime ile
develerin kastedildiği de söylenmiştir.
Taberani, Ebu Ümame kanalıyla şu hadisi nakletmiştir:
"Kenud, tek başına yiyen, yardımını esirgeyen ve kölesini döven
kimsedir."
فأثرن
به نقعا
feesarne bihi nek'a (Adiyat 4) "Ve tozu dumana katanlara" şeklinde
açıklanmıştır. Bu yorum Ebu Ubeyde'ye aittir. O bu konuda şöyle demiştir: Sabah
vakti hücuma kalkan atlar, ortalığı toz dumana katar.
İbn Merduye bu rivayetten daha sahih bir senet ile İbn Abbas'ın
şöyle söylediğini nakletmiştir: Bir adam bana "Adiyat"ın ne anlama
geldiğini sordu. Ben de ona "Atlar" anlamına geldiğini söyledim.
Sonra adam Hz. Ali'ye gidip aynı soruyu sormuş ve benim cevabımı da ona
iletmiş. Bunun üzerine Hz. Ali beni yanına çağırıp "Adiyat, Arafat'tan
Müzdelife'ye giden develer anlamına gelir," dedi.
Said İbn Mansur, Harise İbn Midrab kanalıyla Hz. Ali'nin
"Adiyattan maksat, develerdir," İbn Abbas'ın da "Adiyattan
maksat atlardır," dediğini nakletmiştir. İkrime'nin onlardan naklettiği
rivayette de şöyle geçmektedir: "Adiyat, hac döneminde develer, cihadda
atlar anlamına gelir."
Sahih bir senetle Abdullah İbn Mes'ud'un şöyle söylediği
nakledilmiştir: "Adiyat develer demektir." Yine sahih bir senetle İbn
Abbas'ın şöyle söylediği nakledilmiştir: "Soluk soluğa koşmak sadece
köpeklere ve atlara mahsustur."
KARİA SURESİ:
{كالفراش
المبثوث} /4/:
كغوغاء
الجراد، يركب
بعضه بعضا،
كذلك الناس
يجول بعضهم في
بعض. {كالعهن} /8/:
كألوان
العهن، وقرأ
عبد الله:
كالصوف.
كالفراش
المبثوث Ke'l-feraşi'l-mebsus (Karia 4) "Birbiri
üzerine binen çekirge sürüsü gibi" anlamına gelir. O gün insanlar, çekirge
sürüsü gibi birbirlerinin istikametinde dolaş ır dururlar. ......Ke'l-ihn
(Karia 5) "yünün renkleri gibi" anlamına gelir. Abdullah İbn Mes'ud
bu kelimeyi كالصوف ke's-suf şeklinde okumuştur.
AÇIKLAMA:
Kıyamet günündeki insanların kelebeklere benzetilmesi birçok
güzel münasebetle olmuştur. Bunları şu şekilde sıralamak mümkündür: Şaşkın
şaşkın dolaşmak, yayılmak, çok olmak, zayıflık, basitlik, geri dönüşü olmayan
yola girmek, seslenene yönelmek, acele etmek, birbirinin üzerine çıkmak ve
ateşe doğru uçuşmak.
TEKASUR SURESİ:
وقال ابن
عباس:
{التكاثر} /1/: من
الأموال
والأولاد.
İbn Abbas şöyle' demiştir: التكاثر Tekasur (Tekasur 1) "mal ve evlat çokluğu"nu ifade
eder.
ASR SURESİ:
وقال يحيى:
العصر: الدهر،
أقسم به.
Yahya şöyle demiştir: العصر Asr "zaman"
demektir. Allah Teala ona yemin etmiştir.
AÇIKLAMA:
Bu surenin tefsiri hakkında sahih merfu bir hadis görmedim.
Ancak bazı müfessirler bu sure hakkında İbn Ömer'den nakledilen "İkindi
namazını kaçıran kimse ... " hadisini nakletmişlerdir. Bu hadisin
açıklaması Kitabu mevakiti's-salat'ta yapılmlştı.