|
صحيح
البخاري Sahih-i Buhari |
Fedailu’l-KUR’AN |
ANA SAYFA
Kur’an Hadis Sözlük Biyografi
باب: (اقرؤوا
القرآن ما
ائتلفت عليه
قلوبكم).
37. KALBİNİZ KUR'AN ÜZERE BİRLEŞTİĞİ SÜRECE ONU OKUYUN
حدثنا أبو
النعمان:
حدثنا حماد،
عن أبي عمران الجوني،
عن جندب بن
عبد الله، عن
النبي صلى الله
عليه وسلم قال:
(اقرؤوا
القرآن ما
ائتلفت
قلوبكم، فإذا
اختلفتم
فقوموا عنه).
[-5060-] Cündeb İbn Abdullah'tan Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in şöyle
buyurduğu rivayet edilmiştir: "Kalpleriniz birleştiği sürece Kur'an okuyun!
İhtilafa düştüğünüz zaman Kur'an okumaktan uzaklaşın!"
Tekrar: 5061, 7364, 7365
حدثنا عمرو
بن علي: حدثنا
عبد الرحمن بن
مهدي: حدثنا
سلام ابن أبي
مطيع، عن أبي
عمران الجوني،
عن جندب: قال
النبي صلى
الله عليه
وسلم:
(اقرؤوا
القرآن ما
ائتلفت عليه
قلوبكم، فإذا
اختلفتم
فقوموا عنه).
تابعه
الحارث بن
عبيد، وسعيد
بن زيد، عن
أبي عمران.
ولم يرفعه
حماد ابن سلمة
وأبان.
وقال غندر،
عن شعبة، عن
أبي عمران:
سمعت جندبا،
قوله. وقال
ابن عون، عن
أبي عمران، عن
عبد الله بن
الصامت، عن
عمر، قوله،
وجندب أصح
وأكثر.
[-5061-] Cündeb'den Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in
şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir: "Kalpleriniz onun hakkında birleştiği
sürece Kur'an okuyun! İhtilafa düşünce onu okumaktan uzak durun!"
حدثنا
سليمان بن
حرب: حدثنا
شعبة، عن عبد
الملك بن
ميسرة، عن
النزال بن
سبرة، عن عبد
الله:
أنه
سمع رجل يقرأ
آية، سمع
النبي صلى
الله عليه
وسلم خلافها،
فأخذت بيده،
فانطلقت به
إلى النبي صلى
الله عليه
وسلم، فقال:
(كلاكما محسن،
فاقرءا). أكبر
علمي قال: (فإن
من كان قبلكم
اختلفوا
فأهلكوا).
[-5062-] Abdullah'tan rivayet edildiğine göre o, bir adamı bir ayeti
okurken işitmiş. Ama Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'den O ayetin farklı
şekilde okunduğunu öğrenmişti.
(Abdullah anlatmaya devam ediyor:) Adamın elinden
tuttum ve Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e götürdüm. (Olayı anlatınca
Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle) buyurdu:
"İkinizin de okuyuşu güzel. Böyle okuyun!" Bildiğim en
büyük hakikat onun şöyle buyurduğudur: [İhtilafa düşmeyin!] Zira sizden önceki
toplumları ihtilafa düşmeleri helak etmiştir."
AÇIKLAMA:
"İhtilafa düşünce" ifadesi, Kur'an'ın manası hakkında
ayrılığa düşünce anlamına gelir. (Kur'an okumaktan uzaklaşın!) Bu ifade, daha
fazla ihtilafın derinleşmemesi için ayrılın manasını taşır.
Kadı İyaz şöyle der: Buradaki ihtilaftan korkup Kur'an okumaktan
alıkonma hususundaki nehiy muhtemelen Nebi s.a.v.dönemine özgü bir nehiydir.
Zira "Ey İman Edenler! Size açıklanınca üzüleceğiniz bir takım şeyleri
sormayınız" ayetinde ifade edildiği gibi, böyle bir ihtilaf, sonunda
onları üzecek daha büyük yasakların veya emirlerin inmesinden
korkulduğundandır. Zira böyle olaylardan sonra vahyin inme ihtimali her zaman
vardı. Kur'an'ı okuyun ve okuduğunuz ayetlerin delalet ettiği ve sizi ona sürüklediği
en kuvvetli anlamı kabul ederek aranızdaki görüş farklılıklarını ve
yorumlarınızı telif edin. Fakat ayrılıklara yol açacak ve aranızdaki
tartışmaları alevlendirecek bir durum ortaya çıkarsa okumayı kesin. O zaman
kalplerinizin ülfet etmesi için, muhkem ve kesin olan görüşü tercih edip sizi
ayrılığa götürecek müteşabih görüşleri ise terk edin. Cenab-ı Allah'ın şu
ayetinin hükmünde olduğu gibi:
"Ondaki müteşabihlere uymaya meyilli olanları gördüğünüzde
onlardan kendinizi sakındırınız." Diğer bir ihtimal de farzların
edasındaki biçimde bir görüş ayrılığı sözkonusu olursa, o zaman okumayı
bırakmak gerekir. Böyle bir ihtilaf anında yan yana durmaktan uzaklaşıp herkes
kendi başına okumaya devam etsin anlamında söylemiş olması da muhtemeldir.
Yukarıda Abdullah İbn Mes'ud ile iki sahabi arasında eda
konusunda söz konusu olan ihtilaftan sonra Rasulullah'ın hakemliğine
başvurmaları olayında olduğu gibi Hz. Nebi onlara "hepiniz isabet ettiniz
ve güzel yaptınız" demişti. Bu ve bundan önceki hadiste cemaate ve
Müslümanların birliğine teşvik; ayrılık ve ihtilafa düşmekten de sakındırma
vardır.