|
صحيح
البخاري Sahih-i Buhari |
Talak |
ANA SAYFA
Kur’an Hadis Sözlük Biyografi
باب:
{وبعولتهن أحق
بردهن}
/البقرة: 228/: في
العدة، وكيف
يراجع المرأة
إذا طلقها
واحدة أو
ثنتين.
44. İDDET SÜRESİ İÇERİSİNDE "KOCALARI ONLARI GERİ ALMAYA
DAHA HAK SAHİBİDİRLER." (Bakara, 228) BUYRUĞU; ERKEK KARISINI BİR YAHUT
İKİ TALAK İLE BOŞAMIŞ İSE KARISINA NASIL RİCAT YAPAR (DÖNER) VE YÜCE ALLAH'IN:
"O KADıNLARIN KOCALARIYLA NİKAHLANMALARINA ENGEL OLMAYIN."(Bakara,
232) BUYRUĞU
حدثني محمد:
أخبرنا عبد
الوهاب: حدثنا
يونس، عن
الحسن قال:
زوج معقل أخته
فطلقها
تطليقة.
[-5330-] Hasen'den, dedi ki: "Ma'kil kızkardeşini evlendirdi, kocası
onu bir talak ile boşadı. .. "
وحدثني محمد
بن المثنى:
حدثنا عبد
الأعلى: حدثنا
سعيد، عن
قتادة: حدثنا
الحسن: أن
معقل بن يسار
كانت أخته تحت
رجل، فطلقها
ثم خلى عنها،
حتى انقضت
عدتها، ثم
خطبها، فحمي
معقل من ذلك
أنفا، فقال:
خلى عنها وهو
يقدر عليها،
ثم يخطبها، فحال
بينه وبينها،
فأنزل الله:
{وإذا طلقتم
النساء
فبلغهن أجرهن
فلا تعضلوهن}.
إلى آخر
الآية، فدعاه
رسول الله صلى
الله عليه
وسلم فقرأ عليه،
فترك الحمية
واستقاد لأمر
الله.
[-5331-] Hasen'den rivayete göre "Ma'kil İbn Yesar'ın kız kardeşi, bir
adamın nikahı altında idi. Kocası onu boşadı. Sonra da iddeti bitinceye kadar
onu kendi haline bıraktı. Daha sonra ona talip oldu. Bu hal Ma'kil'e ağır
geldiğinden ötürü oldukça kızdı ve: Ona geri dönebilecekken ona ilişmedi de
sonra kalkmış ona talip oluyor deyip eski kocasının, kız kardeşiyle tekrar
evlenmesine engeloldu. Bunun üzerine yüce Allah: "Kadınları boşayıp da
iddetlerini bitirdiler mi aralarında meşru bir şekilde anlaştıkları takdirde
artık kocalarıyla nikahlanmalarına engelolmayınız. "(Bakara, 232)
buyruğunu ayetin sonuna kadar indirdi. Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem
Ma'kil'i çağırarak ona bu ayeti okudu. Ma'kil de kızgınlıkla aldığı kararını
terk etti ve Allah'ın emrine boyun eğdi."
حدثنا قتيبة:
حدثنا الليث:
عن أن نافع: أن
ابن عمر بن
الخطاب رضي
الله عنهما
طلق امرأة له
وهي حائض
تطليقة
واحدة، فأمره
رسول الله صلى
الله عليه
وسلم أن
يرجعها ثم
يمسكها حتى
تطهر، ثم تحيض
عنده حيضة
أخرى، ثم
يمهلها حتى
تطهر من حيضها،
فإن أراد أن
يطلقها
فليطلقها حين
تطهر من قبل
أن يجامعها:
(فتلك العدة
التي أمر الله
أن تطلق لها
النساء).
وكان عبد
الله إذا سئل
عن ذلك قال
لأحدهم: إن كنت
طلقتها
ثلاثا، فقد
حرمت عليك حتى
تنكح زوجا
غيرك.
وزاد فيه
غيره، عن
الليث: حدثني
نافع: قال ابن عمر:
لو طلقت مرة
أو مرتين، فأن
النبي صلى
الله عليه
وسلم أمرني بهذا.
[-5332-] Nafi'den rivayete göre; "Ömer İbn
el-Hattab'ın oğlu (r.a.) altındaki bir hanımı ay hali iken bir talak ile
boşadı. Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem ona karısına dönmesini, sonra da
temizleninceye kadar nikahı altında tutmasını, sonra onun yanında iken bir daha
ay hali oluncaya kadar bekletmesini, daha sonra da o ay halinden temizleninceye
kadar ona mühlet vermesini emir buyurdu. Eğer onu boşamak isterse onunla cima'
etmeden önce temizleneceği zaman onu boşasın. İşte şanı yüce Allah'ın
kadınların boşanmasını emir buyurduğu iddet budur.
Abdullah'a bu husus sorulduğuvakit, soranlardan birisine şu cevabı
verirdi: Şayet sen karını üç talak ile boşamış isen senden başka bir koca ile
nikahlanmadıkça sana haram olur.
Bu hadiste ondan (ravilerden olan Kuteybe'den) başkası el-Leys'ten
şu fazlalığı da zikretmiştir: Bana Nafi tahdis etti, İbn Ömer dedi ki:
"Eğer bir ya da iki defa talak vermişsen (karına dönebilirsin). Çünkü Nebi
Sallallahu Aleyhi ve Sellem bana bu şekilde hareket etmemi emir
buyurmuştur."
AÇIKLAMA:
İddet içerisinde "kocaları onları geri almaya daha çok hak
sahibidirler" buyruğu. Hadiste geçen "Allah'ın emrine boyun
eğdi" ifadesi, Allah'a itaat etti ve emrin gereğini yerine getirdi anlamındadır.
İlim adamlarının icma'ına göre hür bir kimse zifafa girdikten
sonra hür karısını bir ya da iki talak ile boşadığı takdirde, -kadın bundan
hoşlanmazsa dahi- onu ric'at ile geri almaya daha bir hak sahibidir. Eğer iddet
bitinceye kadar karısına dönmeyecek olursa onun için yabancı bir kadın olur.
Yeni bir nikah yapılmadıkça ona tekrar helal olmaz.
Selef erkeğin ne yaptığı takdirde ric'at (hanımına talaktan
vazgeçipdönmüş) olacağı hususunda görüş ayrılığı içerisindedir. el-Evzai:
Karısı ile cima' edecek olursa ona ric'at yapmış olur, demektedir. Bu görüş
aynı şekilde tabiinden bazılarından da rivayet edilmiştir. Malik ve İshak da
bununla ric'ati niyet etmek şartı ile böyle demişlerdir.
Kufeli ilim adamları da el-Evzai gibi demiş ve şunu eklemişlerdir:
Şehvetle ona dokunsa yahut şehvetle fercine baksa da ric'at yapmış olur.
Şafii de: Ric'at, ancak söz ile olur, demiştir.
Cinsel ilişki kurmanın caiz ya da haram olduğu, bu husustaki
görüş ayrılıklarına dayanır.
Şafii'nin delili şudur: Talak nikahı ortadan kaldırır. Bunun ilk
olarak açıkça etkilediği husus ise cinsel ilişkinin helalolup olmamasıdır.
Çünkü helal oluş, nikahta söz konusu olması caiz olan bir anlamdır.
Müşriklerden birisinin Müslüman olması, daha sonra ise iddet içerisinde diğerinin
Müslüman olması halinde olduğu gibi. Aynı şekilde oruç, ihram ve ay hali gibi
hallerde söz konusu olamayacağı da bu türdendir. Ama daha sonra bu hususların
ortadan kalkması ile cima' tekrar helal olur.
Caiz olduğunu söyleyenler de nikahın zeval bulması halinde
kadının ancak yenibir akit ile tekrar alınabileceğini, ric'i talak ile boşanmış
bir kadın ile hul' yapmanın sahih olacağını ve (birinciden sonra) ikinci
talakın da vuku bulacağını delil göstermişlerdir.
باب: مراجعة
الحائض.
45. AY HALİ OLAN KADINA RİC'AT (DÖNÜŞ) YAPMAK
حدثنا حجاج:
حدثنا يزيد بن
إبراهيم:
حدثنا محمد بن
سيرين: حدثني
يونس بن جبير:
سألت ابن عمر
فقال:
طلق
ابن عمر
امرأته وهي
حائض، فسأل
عمر النبي صلى
الله عليه
وسلم فأمره أن
يرجعها، ثم
يطلق من قبل
عدتها، قلت:
فتعتد بتلك
التطليقة. قال
أرأيت إذا عجز
واستحمق.
[-5333-] Yunus İbn Cübeyr'den (şöyle dediği rivayet edilmiştir): "Ben
İbn Ömer'e (karısını boşamasına dair soru sordum) da şöyle dedi: İbn Ömer
karısını ay hali iken boşadı. Ömer de Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e sordu.
Allah Rasulü: Ona karısına geri dönmesini emret, sonra iddetine doğru ona talak
versin, diye buyurdu.
Ben: Peki, o verdiğin bir talakı bir boşama olarak saydın mı, diye
sordum. O: Eğer (İbn Ömer) acizlik ve ahmaklık etmişse ne dersin (bu niye
sayılmasın ki) diye cevap verdi."
Bu hadise dair yeterli açıklamalar talak bölümünün baş
taraflarında (5252.hadiste) geçmiş bulunmaktadır.