|
صحيح
البخاري Sahih-i Buhari |
Et’ime |
ANA SAYFA
Kur’an Hadis Sözlük Biyografi
باب: الأكل مع
الخادم.
55. HİZMETÇİ İLE BİRLİKTE YEMEK YEMEK
حدثنا حفص بن
عمر: حدثنا
شعبة، عن
محمد، هو ابن
زياد قال:
سمعت أبا
هريرة،
عن
النبي صلى
الله عليه
وسلم قال: (إذا
أتى أحدكم
خادمه
بطعامه، فإن
لم يجلسه معه،
فليناوله
أكلة أو
أكلتين، أو
لقمة أو
لقمتين، فإنه
وَلِيَ
حَرَّهُ
وعِلاجه).
[-5460-] Ebu Hureyre r.a.'den rivayete göre Nebi Sallallahu Aleyhi ve
Sellem şöyle buyurmuştur: "Sizden birinize hizmetçisi yemeğini getirecek
olursa, kendisi ile beraber oturtmasa bile ona bir ya da iki çiğnemlik yahut
bir ya da iki lokma uzatıversin. Çünkü hizmetçi onun sıcaklığını hissetmiş ve
hazırlığını bizzat yapmıştır."
AÇIKLAMA:
"Hizmetçi ile yemek yemek", tevazu maksadıyla bu işi
yapmak demektir.
Hizmetçi lafzı erkek ve dişi hakkında kullanılır. Köle ya da hür
olmasını da kapsayacak şekilde genel bir ifadedir. Eğer efendi erkek ise,
hizmetçi de dişi ise onun mülkü (cariyesi) yahut mahremi ya da onun hükmünde
bulunan bir kimse olur ve bunun da aksi söz konusudur.
"Sıcaklığını ve pişirilmesini. .. " Pişirirken,
gerekli malzemesi sağlanırken ve tencere ateşin üzerine konulmadan pişirme
işini "üstlenmiştir."
İbnu'l-Münzir, bütün ilim ehlinden hizmetçiye o beldede benzeri
yenilen temel gıdalardan çoğunlukla kullanılan türü yedirmesinin vacip olduğunu
nakletmiş bulunmaktadır. Aynı şekilde katık ve giyecek hakkında görüş de
böyledir. Bununla birlikte efendinin bu türden nefis olan şeyleri kendisine
ayırma hakkı da vardır. Ama daha faziletli olan bu hususlarda hizmetçisini de kendisine
ortak etmesidir. Doğrusunu en iyi bilen Allah'tır.
Hizmetçiyi yemeğe beraberinde oturtmak yahut eline bir şeyler
vermek emrinin hükmü hususunda görüş ayrılığı vardır.
Şafii hadisi zikrettikten sonra şunları söylemektedir: Bu bize
göre -doğrusunu en iyi bilen Allah'tır- iki anlamı ihtiva eder. Birincisi,
hizmetçiyi kendisiyle beraber oturtmasının daha faziletli olduğu anlamına
geldiğidir; eğer bunu yapmayacak olursa vacip değildir. Ya da hizmetçiyi
kendisiyle birlikte oturtmak ile eline bir şeyler vermek arasında muhayyer
olduğudur. Çünkü Nebiin emri bazen kesin olmayan ihtiyari bir emir anlamında
olabilir.
İkincisi ise buradaki emrin mutlak olarak mendubluk ifade
ettiğidir.