|
صحيح
البخاري Sahih-i Buhari |
Akika |
ANA SAYFA
Kur’an Hadis Sözlük Biyografi
DEVAM: 1. ÇOCUĞU İÇİN AKiKA KESMEYECEK OLAN KİMSENİN, DOĞDUĞU
SABAH ÇOCUĞUNA İSİM VERMESİ VE ÇOCUĞUN DAMAĞINA TATLI BİR ŞEY ÇALINMASI (TAHNiK
EDİLMESi)
حدثنا إسحق
بن نصر: حدثنا
أبو أسامة:
حدثنا هشام بن
عروة، عن
أبيه، عن
أسماء بنت أبي
بكر رضي الله
عنهما:
أنها
حملت بعبد
الله بن
الزبير بمكة،
قالت: فخرجت
وأنا
مُتِمُّ،
فأتيت
المدينة
فنزلت قُباء،
فولدت
بقُباء، ثم
أتيت به رسول
الله صلى الله
عليه وسلم
فوضعته في
حجره، ثم دعا
بتمرة فمضغها،
ثم تفل في
فيه، فكان أول
شيء دخل جوفه
ريق رسول الله
صلى الله عليه
وسلم، ثم
حنَّكه
بالتمرة، ثم دعا
له وبرَّك
عليه، وكان
أول مولود ولد
في الإسلام،
ففرحوا به
فرحاً
شديداً،
لأنهم قيل لهم:
إن اليهود قد
سحرتكم فلا
يولد لكم.
[-5469-] Ebu Bekr'in kızı Esma r.anha'dan rivayete göre, "Kendisi
henüz Mekke'de iken Abdullah b. ez-Zubeyr'e hamile kalmıştı. Hicret etmek üzere
Mekke'den çıktığında hamileliğimin süresi dolmak üzere idi. Medine'ye geldim ve
Kuba'ya indim. Kuba'da doğum yaptım. Daha sonra onu alıp Rasulullah Sallallahu
Aleyhi ve Sellem'e götürdüm. Onu Allah Rasulünün kucağına bıraktım. Allah
Rasulü Sallallahu aleyhi ve Sellem bir hurma getirilmesini istedi. O hurmayı
alıp çiğnedikten sonra çocuğun ağzına tükürdü. Böylece onun karnına giren ilk
şey, Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in tükürüğü oldu. Sonra da o
hurmayı onun damağına çaldı (tahnık etti). Arkasından ona dua etti, onun için
bereket dileğinde bulundu. İslam döneminde (Medine'de Müslüman aileler
arasında) doğan ilk çocuk o oldu. Bundan dolayı da onun doğumuna çok
sevindiler. Onlara:
Yahudiler size büyü yaptılar. Bundan dolayı sizin çocuğunuz olmaz,
denilmişti."
حدثنا مطر بن
الفضل: حدثنا
يزيد بن
هارون: أخبرنا
عبد الله بن
عون، عن أنس
بن سيرين، عن
أنس بن مالك
رضي الله عنه
قال:
كان
ابن لأبي طلحة
يشتكي، فخرج
أبو طلحة،
فقُبِضَ
الصبي، فلما
رجع أبو طلحة
قال: ما فعل
ابني، قالت أم
سُلَيم: هو أسكن
ما كان،
فقرَّبت إليه
العشاء
فتعشى، ثم أصاب
منها، فلما
فرغ قالت:
وارِ الصبي.
فلما أصبح أبو
طلحة أتى رسول
الله صلى الله
عليه وسلم
فأخبره، فقال:
(أعْرَسْتُمُ
الليلة). قال:
نعم، قال:
(اللهم بارك
لهما). فولدت
غلاماً. قال
لي أبو طلحة:
احفظه حتى
تأتي به النبي
صلى الله عليه
وسلم، فأتى به
النبي صلى
الله عليه وسلم
وأرسلَتْ معه
بتمرات،
فأخذه النبي
صلى الله عليه
وسلم فقال:
(أمعه شيء).
قالوا: نعم،
تمرات،
فأخذها النبي
صلى الله عليه
وسلم فمضغها،
ثم أخذ من
فيه، فجعلها
في فِي الصبي
وحنَّكه به،
وسمَّاه عبد
الله. حدثنا محمد
بن المثنَّى:
حدثنا ابن أبي
عدي، عن ابن عون،
عن محمد، عن
أنس، وساق
الحديث.
[-5470-] Enes b. Malik radıyallahu anh'dan, dedi ki: "Ebu Talha'nın
bir oğlu hastalanmıştı. Ebu Talha Çıkıp gittikten sonra çocuk vefat etti. Ebu
Talha geri döndüğünde: Oğlun ne yaptı, diye sordu. Ümmü Suleym: Öncekinden daha
bir sakinleşti, dedi. Sonra Ebu Talha'nın önüne yemeğini koydu, o da akşam
yemeğini yedi. Sonra hanımı ile cima etti. Ebu Talha işini bitirince Ümmü
Suleym: çocuğu defnet, dedi.
Sabah olunca Ebu Talha Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in
yanına gitti ve ona olanı anlattı. Allah Rasulü Sallallahu aleyhi ve Sellem:
Siz bu gece cima ettiniz mi, diye sordu. Ebu Talha:
Evet deyince, Allah Rasulü Sallallahu aleyhi ve Sellem: Allah'ım,
gecelerini bu ikisi için mübarek kıl, diye dua etti. Ümmü Suleym bir erkek
çocuk doğurdu. Ebu Talha bana: Bu çocuğu Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in
yanına bu haliyle götürünceye kadar muhafaza et, dedi.
Enes de çocuğu Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e götürdü. Ümmü
Suleym onunla beraber birkaç hurma da gönderdi. Nebi Sallallahu Aleyhi ve
Sellem çocuğu alınca, beraberinde bir şeyler var mı diye sordu. Evet, birkaç hurma
var, dediler. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem O hurmaları alıp çiğnedikten
sonra ağzından bir miktar alıp onu çocuğun ağzına koydu ve bununla onu tahnik
etti (bunları damağına çaldı) ve ona Abdullah adını verdi."
AÇIKLAMA:
"çocuğu için akika kesmeyecek olan kimsenin doğduğu sabah
çocuğuna isim vermesi" el-Firebri'nin rivayetine göre çocuğuna akika
kesmek istemeyen bir kimse ona isim vermeyi yedinci güne kadar geciktirmez.
Nitekim İbrahim b. Ebi Musa, Abdullah b. Ebi Talha ve aynı şekilde Nebi Sallallahu
Aleyhi ve Sellem'in oğlu İbrahim ile Abdullah b. ez-Zubeyr'in doğumu da böyle
olmuştur. Bunlardan herhangi birisi hakkında akika kesildiğine dair herhangi
bir nakil gelmemiştir. Kendisi için akika kesilmek istenen çocuğa isim vermek,
ileride diğer hadislerde geleceği üzere yedinci güne kadar geciktirilir. İşte
bu, Buhari'den başkasının gerçekleştirdiğini görmediğim son derece incelikli
bir teliftir.
"Ve" doğduğu günün sabahında "çocuğa tahnik
yapılması." Tahmk, bir şeyin çiğnenip küçük çocuğun ağzına konulması ve
bunun damağına çalınarak ovalanması demektir. Tahnik esnasında bu şeyin karnına
gitmesi için ağzını açması gerekir. En iyisi bunu hurma ile yapmaktır. Eğer
kuru hurma mümkün olmazsa olgun taze hurma ile yapılabilir. O da olmazsa tatlı
bir şey ile yapılır. Arı balı başkasından daha iyidir.
Başlıktaki "kendisi için akika kesilmeyecek olan"
ibaresinden akikanın vacip olmadığına işaret edildiği anlaşılabilir. Şafii der
ki: Akika hususunda iki kişi aşırıya gitmiştir. Bunlardan birisi akika bid'attir
diyenler, diğeri ise vaciptir diyenlerdir. Vacip diyen kimse ile el-leys b.
Sa'd'a işaret edilmektedir. Bunun bid'at olduğunu söylediği nakledilen kişi ise
Eba. Hanife'dir. İbnu'l-Münzir der ki: Rey ashabı akikanın sünnet olduğunu
kabul etmeyerek bu hususta sabit olmuş eserlere (rivayetlere) muhalefet
etmişlerdir.
"Onu Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e götürdüm. Ona
İbrahim adını verdi ve onu tahnik etti." Bu ifadelerde onun, çocuğunu Nebi
Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in huzuruna getirmekte elini çabuk tuttuğu ve onun
tahnikedilmesinin isim verildikten sonra gerçekleştiğini hissettiren ifadeler
vardır. O halde buradan, yedinci günü beklemeksizin çocuğa erken isim verilmesi
yoluna gidilebileceği anlaşılmaktadır.
Beyhaki der ki: çocuğa doğduktan hemen sonra isim vermeye dair
hadisler, onun yedinci gününde isminin verileceğini belirten hadislerden daha
sahihtir.
Derim ki: Bu hususta zikredilenlerden başka rivayetler de varid
olmuştur. elBezzar'da ve İbn Hibban ile Hakim'in Sahih'lerinde sahih bir sened
ile Aişe'den şöyle dediği rivayet edilmiştir: "Resulullah Sallallahu
Aleyhi ve Sellem doğumlarının yedinci günlerinde el-Hasen ve el-Hüseyn'in akika
kurbanlarını kesti ve onlara isim verdi."
Tirmizi de, Amr b. Şuayb yoluyla onun babasından, ve dedesinden
rivayet ettiğine göre (dedesi Abdullah b. Amr İbnu'l-As şöyle demiştir):
"Resulullah s.a.v. bana doğan çocuğuma yedinci gün isim vermemi emir
buyurdu."
Başlıktaki üçüncü hadis, Esma radıyallahu anha'nın Abdullah b.
ez-Zubeyr'in doğumu ile ilgili hadisidir. Bu hadise dair yeterli açıklamalar
daha önceden Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in Medine'ye hicreti başlığında
(3909.hadiste) geçmiş bulunmaktadır.
"Hamileliğimin son günlerinde iken", yani hamilelik
sürem tamamlanmak üzere iken ...
"Mübarek olması için dua etti." Ona mübarek kılınması
için dua etti. "Cima' ettiniz mi?" tabirinde geçen
"arese'r-reculu" aslında erkeğin hanımı ile zifafa girmesi için
kullanılır. Aynı şekilde cima' anlamında da kullanılır.