|
صحيح
البخاري Sahih-i Buhari |
Edeb |
ANA SAYFA
Kur’an Hadis Sözlük Biyografi
باب: في الهدي
الصالح.
70. SALİH OLAN YOL GÖSTERİCİLİK (HEDY)
حدثني إسحق
بن إبراهيم
قال: قلت لأبي
أسامة: أحدثكم
الأعمش: سمعت
شقيقاً قال:
سمعت حذيفة يقول : إن أشبه
الناس دلاً
وسمتاً
وهدياً برسول
الله صلى الله
عليه وسلم
لابن أم عبد، من
حين يخرج من
بيته إلى أن
يرجع إليه، لا
ندري ما يصنع
في أهله إذا
خلا.
[-6097-] Huzeyfe'den, diyor ki: "Şüphe yok ki, yapıp ettikleriyle,
güzel görünüşüyle ve dini bakımdan yaşayışı ile Resulullah Sallallahu Aleyhi ve
Sellem'e en çok benzeyen kişi, evinden çıktığı vakitten tekrar evine dönünceye
kadarki halleriyle İbn Ümmü Abd (Abdullah İbn Mes'ud)dır. Evinde, ailesiyle
başbaşa kaldığı vakit ise ne yaptığını bilmiyoruz."
حدثنا أبو
الوليد: حدثنا
شُعبة، عن
مخارق: سمعت
طارقاً قال:
قال عبد الله:
إن
أحسن الحديث
كتاب الله
تعالى، وأحسن
الهدي هدي
محمد صلى الله
عليه وسلم.
[-6098-] Tarık'tan, dedi ki: "Abdullah dedi ki: Şüphesiz sözün en
güzeli Allah'ın kitabı, hedyin (önderliğin) en güzeli de Muhammed Sallallahu Aleyhi
ve Sellem'in gösterdiği yoldur."
Tekrar: 7277
AÇIKLAMA:
"Dell: Davranış, tutum". Yürüyüş, konuşma ve başka
hallerde güzel hareket etmek demektir. Yol hakkında da kullanılır.
"Semt: Dini hususlarda görünüş". Din ile ilgili hususlarda
görünüşün güzelliği demektir. İşte mutedil olmak, yol ve cihet hakkında da
kullanılır.
"Hedy". Ebu Ubeyd dedi ki: Aslında el-hedy ve ed-dell
birbirine yakın anlamlardadır. Sekinet ve vakar, heybet, görünüş ve şemail
(bedeni özellikler) hakkında da kullanılır. Semt genelde güzellik ve süs
cihetiyle değil de hayır ve dil bakımından güzel görünüş ve güzel heyet
anlamındadır. Yol hakkında da kullanılır. Kişinin İslam ehlinin yolu üzere,
hayır ehlinin kılığında olması cihetiyle her ikisi de güzel anlamdır.
Hadis-i şerifte İbn Mesud'un pek üstün bir fazileti sözkonusu
edilmektedir. Çünkü Huzeyfe onun insanlar arasında bu özellikler bakımından
Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e en ileri derecede benzeyen birisi
olduğuna tanıklık etmektedir. Bu ifadelerde kişinin bilmediği şeyler hakkında
kanaat belirtmekten sakınmak da dile getirilmektedir. Çünkü Huzeyfe:
"Evinden çıktığı zamandan döndüğü vakte kadar" demiş ve bu
tanıklığında tanıklık etmesi mümkün olan bu kadarı ile yetinmiştir. Diğer
taraftan: "Ailesi ile birlikte başbaşa kaldığında da ne yaptığını
bilmiyoruz." demiştir. Çünkü ailesi ile başbaşa kaldığı takdirde, ailesi
ile hoş geçinip onlarla rahat etmesinin, Resulullah Sallallahu Aleyhi ve
Sellem'in hanımları ile birlikteki halinden daha fazla ya da eksik olmasını
mümkün görmüştür. Bu sözleri ile Abdullah radiyallahu anh hakkında eksiltici
bir ifade kullanmayı da kastetmiş değildir.
Buhari el-Edebu'l-Müfred'de, Zeyd İbn Vehb yoluyla şu rivayeti
nakletmektedir: "Ben İbn Mesud'u şöyle derken dinledim: Şunu bilin ki,
ahir zamanda güzel bir yaşayış, bazı amellerden daha hayırlıdır." Hadisin
senedi sahihtir. Böyle bir ifade de kişinin kendi görüşüne dayanarak
söylenemez. Sanki İbn Mesud, bundan dolayı yaşayışının, hal ve hareketlerinin
güzelolmasına çokça dikkat eder, gayret gösterirdi.