|
صحيح
البخاري Sahih-i Buhari |
İstizan |
ANA SAYFA
Kur’an Hadis Sözlük Biyografi
باب: آية
الحجاب.
10. HİCAB AYETİ
حدثنا يحيى
بن سليمان:
حدثنا ابن
وهب: أخبرني يونس،
عن ابن شهاب
قال: أخبرني
أنس بن مالك:
أنه
كان ابن عشر
سنين، مقدم
رسول الله صلى
الله عليه
وسلم المدينة
فخدمت رسول
الله صلى الله
عليه وسلم
عشراً حياته،
وكنت أعلم
الناس بشأن
الحجاب حين
أنزل، وقد كان
أبي بن كعب
يسألني عنه،
وكان أول ما
نزل في مبتنى
رسول الله صلى
الله عليه
وسلم بزينب
ابنة جحش،
أصبح النبي
صلى الله عليه
وسلم بها
عروساً، فدعا
القوم
فأصابوا من
الطعام ثم
خرجوا، وبقي
منهم رهط عند
رسول الله صلى
الله عليه
وسلم فأطالوا
المكث، فقام
رسول الله صلى
الله عليه
وسلم فخرج
وخرجت معه كي
يخرجوا، فمشى
رسول الله صلى
الله عليه
وسلم ومشيت معه،
حتى جاء عتبة
حجرة عائشة،
ثم ظن رسول
الله صلى الله
عليه وسلم
أنهم خرجوا،
فرجع ورجعت
معه حتى دخل
على زينب،
فإذا هم جلوس
لم يتفرقوا،
فرجع رسول
الله صلى الله
عليه وسلم ورجعت
معه، حتى بلغ
عتبة حجرة
عائشة، فظن أن
قد خرجوا،
فرجع ورجعت
معه، فإذا هم
قد خرجوا، فأنزل
آية الحجاب، فضرب
بيني وبينه
ستراً.
[-6238-] Enes İbn Malik'ten şöyle dediği rivayet
edilmiştir: "Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in Medine'ye geldiği
sıralarda ben on yaşında idim. Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e
hayatının geri kalan döneminde on yıl süreyle hizmet ettim. Hicabın indiği
sırada hicabın durumu ile ilgili olarak insanların en bilgilisi olan da benim.
Ubey İbn Ka'b bana hicaba dair soru sorardı. Hicabın ilk olarak
nazil olduğu zaman ise Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in Cahş kızı
Zeyneb ile zifafa girdiği zamandır. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem onunla
zifafa girmiş ve damat olarak sabahı etmişti. İnsanları düğün yemeğine davet
etmiş, onlar da yemekten yemişlerdi. Daha sonra çıkıp gitmişlerdi. Ama onlardan
birkaç kişi, Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in yanında kalmış ve
kaldıkları süre uzayıp gitmişti. Bundan dolayı Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve
Sellem ayağa kalkıp dışarı çıkmıştı. Ben de oturanlar çıksınlar diye onunla
beraber çıktım. Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem yürüdü, onunla birlikte
ben de yürüdüm. Nihayet Aişe'nin odasının eşiğine kadar geldi. Sonra Rasulullah
Sallallahu Aleyhi ve Sellem, çıktıklarını zannettiğinden geri döndü, ben de
onunla birlikte geri döndüm.
Nihayet Zeyneb'in odasına girdi. Onların hala oturmakta
olduklarını ve dağılmadıklarını gördüm. Bundan dolayı Nebi Sallallahu Aleyhi ve
Sellem tekrar geri döndü, ben de onunla birlikte geri döndüm. Nihayet Aişe'nin
odasının eşiğine kadar geldi. Oturanların çıkıp gittiklerini sandığından geri
döndü, ben de onunla birlikte geri döndüm. Çıkıp gitmiş olduklarını gördü.
Hemen hicab ayet i nazil olunca Allah Rasulü de benimle kendisi arasına bir
perde gerdi."
حدثنا أبو
النعمان:
حدثنا معتمر:
قال أبي: حدثنا
أبو مجلز، عن
أنس رضي الله
عنه قال:
لما
تزوج النبي صلى
الله عليه
وسلم زينب،
دخل القوم
فطعموا، ثم
جلسوا
يتحدثون،
فأخذ كأنه
يتهيأ للقيام
فلم يقوموا،
فلما رأى ذلك
قام، فلما قام
قام من قام من
القوم وقعد
بقية القوم،
وإن النبي صلى
الله عليه
وسلم جاء
ليدخل، فإذا
القوم جلوس، ثم
إنهم قاموا
فانطلقوا، فأخبرت
النبي صلى
الله عليه
وسلم فجاء حتى
دخل، فذهبت
أدخل فألقى
الحجاب بيني
وبينه، وأنزل
الله تعالى:
{يا أيها
الذين آمنوا
لا تدخلوا
بيوت النبي}. الآية.
قال أبو عبد
الله: فيه من
الفقه: أنه لم
يستأذنهم حين
قام وخرج،
وفيه: أنه
تهيأ للقيام
وهو يريد أن
يقوموا.
[-6239-] Enes r.a.'dan dedi ki: "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem
Zeyneb ile evlendiğinde davete gelenler; içeri girip yemek yediler. Sonra da
oturup konuşmaya koyuldular. Nebi kalkmaya hazırlanır gibi yaptı, ama onlar
kalkmadılar. Allah Resulü Sallallahu aleyhi ve Sellem onların bu halini görünce
kalktı. O kalkınca, oturanlardan bir kısmı kalktı, geriye kalanları oturmaya
devam etti. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem dönüp içeri girmek isteyince,
onların hala oturduklarını gördü. Daha sonra kalkıp gittiler. Ben de Nebi Sallallahu
Aleyhi ve Sellem'e (gittiklerini) haber verince, gelip içeri girdi. Ben de
içeri girmek istedimse de benimle kendisi arasına hicabı (perdeyi) indirdi.
Yüce Allah da: "Ey iman edenler! Nebiin evlerine sizin için yemeğe izin
verilmeden girmeyin ... "(Ahzab, 53) ayetini indirdi."
حدثنا إسحق:
أخبرنا يعقوب
بن إبراهيم:
حدثنا أبي، عن
صالح، عن ابن
شهاب قال:
أخبرني عروة
بن الزبير: أن
عائشة رضي
الله عنها،
زوج النبي صلى
الله عليه
وسلم، قالت:
كان
عمر بن الخطاب
يقول لرسول
الله صلى الله
عليه وسلم:
احجب نساءك،
قالت: فلم
يفعل، وكان
أزواج النبي
صلى الله عليه
وسلم يخرجن
ليلاً إلى ليل
قبل المناصع،
فخرجت سودة
بنت زمعة،
وكانت امرأة
طويلة، فرآها
عمر بن الخطاب
وهو في
المجلس، فقال:
عرفناك يا
سودة، حرصاً
على أن ينزل
الحجاب، قالت:
فأنزل الله عز
وجل آية
الحجاب.
[-6240-] Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in zevcesi Aişe r.anha'dan dedi
ki: "Ömer İbn el-Hattab Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e:
Hanımlarını hicabın (perdenin) arkasına al, deyip duruyordu.
Aişe dedi ki: Ama Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem yapmıyordu. Nebi
Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in zevceleri de geceleyin el-Menasi denilen yere
doğru ihtiyaçları için çıkıp gidiyorlardı. Zem'a kızı Sevde -ki uzun boylu bir
kadın idi- de (bir gece) çıkınca Ömer İbn el-Hattab onu bir mecliste oturuyor
iken gördü ve: -Hicab emrinin nazil olmasını şiddetle arzu ettiğimden - Seni
tanıdık ey Sevde, dedi. Aişe: Bunun üzerine yüce Allah hicab ayetini indirdi,
dedi."
AÇIKLAMA:
"Hicab ayeti" Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in
hanımlarının erkeklere karşı perdenin arkasına çekilmeleri emrini ihtiva eden
ayet demektir. Buhari bu başlık altında Enes'den gelen bu rivayeti iki ayrı
yoldan zikretmiştir. Buna dair yeterli açıklamalar da daha önce Ahzab suresinde
(4791 nolu hadiste) geçmiş bulunmaktadır.
"Ömer İbn el-Hattab da Rasulullah Sallallahu Aleyhi ve
Sellem'e: Hanımlarını perde arkasına al, deyip duruyordu." Buna dair
yeterli açıklamalar da daha önce Taharet bölümünde geçmiş bulunmaktadır.
Hadisin sonlarında geçen: "Hicaba dair emrin nazil olmasını şiddetle arzu
ettiğinden: Seni tanıdık ey Sevde dedi. Aziz ve celil olan Allah da hicab
ayetini indirdi." ifadeleri ile, Enes'in hicabın iniş sebebini Zeyneb
kıssası olarak gösterdiği hadisi bir arada şöylece açıklanabilir: Ömer bu işi o
kadar ileri derecede arzu etmişti ki nihayet Sevde'ye o sözleri söyledi. Bu
sözleri söylediği olay ile Zeyneb'in evliliği esnasında Nebiin evinde
oturanların olayı denk zamana düştüğünden bu ayet nazil olmuştu. Böylelikle her
iki durum da ayetin inişi için sebep oldu. Buna dair açıklamalar bazı fazlalıklarla
birlikte Ahzab suresinin tefsirinde geçmiş bulunmaktadır. Kurtubi daha önceden
bu rivayetleri telif ederek şöyle demiştir: Ömer r.a.'ın bu sözleri, hicabdan
önce ve sonra birkaç defa tekrarlamış olduğu şeklinde yorumlanır.