صحيح البخاري

Sahih-i Buhari

Tefsir / NİSA SURESİ

 

ANA SAYFA      Kur’an      Hadis      Sözlük      Biyografi

 

باب: {إنا أوحينا إليك كما أوحينا إلى نوح} /163/.

26. "BİZ NUH'A VE ONDAN SONRAKİ NEBİLERE VAHYETTİĞİMiZ GİBİ SANA DA VAHYETTİK,"(Nisa 163) AYETİNİN TEFSİRİ

 

حدثنا مسدد: حدثنا يحيى، عن سفيان قال: حدثني الأعمش، عن أبي وائل، عن عبد الله،

 عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: (ما ينبغي لأحد أن يقول: أنا خير من يونس بن متى).

 

[-4603-] Abdullah İbn Mes'ud'dan, Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir: "Hiç kimsenin, 'Ben Yunus İbn Matta'dan daha hayırlıyım,' deme hakkı yoktur."

 

 

حدثنا محمد بن سنان: حدثنا فليح: حدثنا هلال، عن عطاء بن يسار، عن أبي هريرة رضي الله عنه،

 عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: (من قال: أنا خير من يونس بن متى، فقد كذب).

 

[-4604-] Ebu Hureyre'den, Hz. Nebi'in şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir: "Her kim 'Ben Yunus İbn Matta'dan daha hayırlıyım,' derse yalan söylemiş olur."

 

 

AÇIKLAMA:

 

Hz. Nebi'in bu sözü iki anlama gelebilir:

 

a) Hiç kimsenin böyle bir söz söyleme hakkı yoktur.

 

b) Hadiste geçen "ben" zamiri ile Hz. Nebi kendisini kastetmiş olabilir.

Böyle yapmakla tevazu göstermiştir.

 

Ancak bu başlık altında ikinci olarak Ebu Hureyre'den zikredilen hadis ilk ihtimali güçlendirmektedir.

 

Hz. Nebi'in "yalan söylemiştir" ifadesi, vahye dayanan herhangi bir bilgiyi referans göstermeden böyle söyleyenler hakkında geçerlidir. Bu hadisin geniş açıklaması "Kitabu'l-enbiya"da yapılmıştı. Orada yaptığımız izahlar, bu konuya tekrar dönmemizi gerektirmeyecek niteliktedir.

 

 

باب: {يستفتونك قل الله يفتيكم في الكلالة إن امرؤ هلك ليس له ولد وله أخت فلها نصف ما ترك وهو يرثها إن لم يكن لها ولد} /176/.

27. "SENDEN FETVA İSTERLER. DE Kİ: ALLAH, BABASI VE ÇOCUĞU OLMAYAN KİMSENİN MİRASI HAKKINDAKİ HÜKMÜ ŞÖYLE AÇIKLIYOR: EĞER ÇOCUĞU OLMAYAN BİR KİMSE ÖLÜR DE ONUN BİR KIZKARDEŞİ BULUNURSA, BlRAKTIĞININ YARISI ONUNDUR.

KIZKARDEŞ ÖLÜP ÇOCUĞU OLMAZSA, ERKEK KARDEŞ DE ONA VARİS OLUR, "(Nisa 176) AYETİNİN TEFSİRİ

 

والكلالة: من لم يرثه أب أو ابن، وهو مصدر، من تكلله النسب.

Kelale, babasının veya oğlunun kendisine mirasçı olmadığı kimselere de. .......Tekellelelu'n-nesebi (Nefes onu çepeçevre kuşattı) cümlesindeki تكلله Tekellele fiilinin masdarıdır.

 

دثنا سليمان بن حرب: حدثنا شعبة، عن أبي إسحاق: سمعت البراء رضي الله عنه قال:

 آخر سورة نزلت: [براءة]. وآخر آية نزلت: {يستفتونك قل الله يفتيكم في الكلالة}.

 

[-4605-] Ebu İshak'tan şöyle dediği rivayet edilmiştir: Bera İbn Azib şöyle dedi:

En son inen sure, "Tevbe suresi," en son inen ayet ise "Senden fetva isterler. De ki: Allah, babası ve çocuğu olmayan kimsenin mİrası hakkındaki hükmü şöyle açıklıyor ... " ayetidir./

 

 

AÇIKLAMA:

 

Ayeti kerımede geçen "Senden fetva isterler," ifadesi, "Babası ve çocuğu olmayan kimse (kelale) hakkında senden açıklama isterler," anlamına gelir. Ayetin akışında yer alan "Babası ve çocuğu olmayan kimsenin (kelalenin) mirası hakkındaki hükmü şöyle açıklıyor," ifadesi, bunu açıkladığı için hazfedilmiştir.

 

Kelaleyi Hz. Ebu Bekir "Kendisine mirasçı olacak baba ve oğlu bulunmayan kimse" şeklinde açıklamıştır. Bu tefsiri ondan, İbn Ebı Şeybe nakletmiştir. Ayrıca sahabe, tabiun ve etbauttabiin dönemi alimlerinin çoğu bu görüştedir. Abdurrezzak İbn Hemmam, Ma'mer İbn Raşid ve Ebu İshak kanalıyla Amr İbn Şurahbil'in şöyle dediğini nakletmiştir: "Sahabenin kelale yorumunda birleştiğini görmedim." Bu rivayetin senedi sahihtir.

 

Ezheri ..... / kelale kelimesinin açıklaması hakkında şöyle demiştir: "Biri ölür, geride babası ve oğlu kalmazsa, ona kelale denir. Ona varis olana ve miras olarak kalan mala da kelale denir."

 

Ata şöyle demiştir: "Kelale, miras kalan mala denir,"

 

Kelale'nin, ayetlerle belirtilmiş net miras payları, varisler ve miras malı olduğu da ileri sürülmüştür. Bu konuda ihtilafın derin olması, Hz. Ömer'in "Kelale hakkında hiçbir görüş açıklamayacağım," demesine neden olmuştur. Onun bu sözü sahih bir senetle bize ulaşmıştır.

 

 

SONRAKİ